Xe tải chở đá còn được gọi là xe ben hoặc xe tải tự đổ có khớp nối, được chế tạo để di chuyển một lượng lớn vật liệu nặng xung quanh hoặc ra khỏi công trường. Những chiếc xe tự đổ này rất thích hợp để vận chuyển vật liệu như đá và cát trên những địa hình gồ ghề, nên là một thiết bị rất cần thiết trong xây dựng.

Cùng EI Industrial tìm hiểu về xe tải chở đá và vấn đề an toàn khi vận hành loại xe này nhé.

Tìm hiểu chung về xe tải chở đá tự đổ có khớp nối

Xe chở đá, hoặc xe tải tự đổ có khớp nối (ADT), gồm hai thành phần chính: máy kéo ở phía trước và bộ phận vận chuyển để chứa vật liệu ở phía sau. Hai bộ phận này được nối với nhau bằng xi lanh thủy lực. Điều này cho phép phần rơ moóc phía sau di chuyển theo chiều ngang so với máy kéo phía trước, tạo ra chuyển động linh hoạt cho xe khi đổ vật liệu ở các góc hẹp.

Xe tải chở đá có khớp nối là thiết bị chuyển chở, vận chuyển vật liệu lý tưởng trên địa hình không bằng phẳng, trên công trường xây dựng chưa hoàn thành hoặc trên các tuyến đường trong thành phố.

Xe tải tự đổ có khớp nối là thiết bị lý tưởng chuyên chở đá, cát, vật liệu trên địa hình không bằng phẳng

Xe tải tự đổ có khớp nối là thiết bị lý tưởng chuyên chở đá, cát, vật liệu trên địa hình không bằng phẳng

Ngoài chức năng chính là vận chuyển vật liệu rắn, cũng có thể thay thế thiết bị chứa trên xe bằng một bồn chứa nước, để vận chuyển nước đến nơi cần thiết. Đây là chức năng rất hữu ích vào mùa hè hoặc những ngày khô ráo, khi mà khói bụi đe dọa sự ô nhiễm môi trường và nguy hiểm cho sức khỏe con người, thì xe tải tự đổ có thể phục vụ việc phun nước để làm dịu những vấn đề này.

Lịch sử của xe tải tự đổ có khớp nối

Khái niệm xe tải tự đổ có khớp nối bắt nguồn từ những năm 1950 ở Essex, Anh khi một nông dân tên là Ernest Doe lấy hai máy kéo Fordson, tháo trục trước của một máy kéo và nối phần trước của máy kéo này với phần sau của một máy kéo khác. Bằng cách sử dụng một bàn xoay thủy lực, Doe đã tạo ra một máy kéo với sức mạnh gấp đôi, và được mệnh danh là máy kéo Doe Dual Drive, hay Doe Triple D.

Mẫu xe kéo Doe Triple D năm 1961

Mẫu xe kéo Doe Triple D năm 1961

Khớp nối thủy lực có vai trò rất quan trọng và đã thực sự tạo nên sự khác biệt. Mô hình này cũng đã được sử dụng vào năm 1957 khi một công ty có tên là Northfield đã thiết kế một chiếc xe kéo có thể xoay 180 độ nhờ phần thân của nó sử dụng xi lanh thủy lực. Tuy vậy, sáng kiến này của họ vẫn chưa thành công bởi vì thiếu một tính năng quan trọng để được công nhận là một chiếc xe tải tự đổ có khớp nối: hệ dẫn động bốn bánh.

Volvo là công ty đầu tiên giới thiệu với thế giới mẫu xe kéo có khớp nối dẫn động bốn bánh. Dòng xe kéo DR 631 được lên ý tưởng vào năm 1966 và gia nhập thị trường hai năm sau đó. Kể từ thời điểm DR 631 ra đời, một loạt các nhà sản xuất khác bắt đầu sản xuất nhiều phiên bản khác của chiếc xe có khớp nối này để bán ra thị trường.

Năm 1970, công ty Moxy của Na Uy đã tạo ra một chiếc xe tải tự đổ có khớp nối 22 tấn, ngay sau mẫu xe D15 với trọng lượng 17 tấn. Moxy sau đó tiếp tục sản xuất nhiều mẫu xe tải tự đổ có khớp nối nữa nhưng dưới tên của nhiều công ty khác nhau. Đó là do Moxy đã được chuyển giao cho một số thương hiệu khác, bao gồm cả Komatsu và vào năm 2008 là Doosan.

Xe tải tự đổ Moxy

Xe tải tự đổ Moxy

Vào năm 2011, Moxy đã hoàn toàn biến mất trên thị trường, tuy nhiên đóng góp của nó cho ngành sản xuất xe tải tự đổ có khớp nối là rất quan trọng với rất nhiều mẫu xe đã được tung ra thị trường. Ngày nay, xe tải tự đổ có khớp nối vẫn tiếp tục phát triển về trọng lượng, kích thước và sức mạnh của nó. Trong đó, dòng xe tải tự đổ có khớp nối 40 tấn là phổ biến nhất.

Các nguy cơ tiềm ẩn và giao thức an toàn khi vận hành xe tải tự đổ có khớp nối

Giống như bất kỳ thiết bị hạng nặng nào, xe tải tự đổ và xe tải tự đổ có khớp nối cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ sau đây:

Sự cố liên quan đến người hoặc các thiết bị khác

Xe tải tự đổ, xe tải tự đổ có khớp nối đều là những thiết bị lớn và nặng, nó có thể có nhiều điểm mù và tầm nhìn thấp hơn các loại máy móc khác. Do đó, kiểm tra tất cả các điểm mù và sử dụng đèn báo khi lùi xe là điều cần thiết phải thực hiện khi lái thiết bị này.

Ngoài ra, cần sử dụng tín hiệu âm thanh và hình ảnh như còi báo hiệu và người hướng dẫn khi lùi xe để báo động cho những người ở gần đó biết, để tránh va vào người hoặc các thiết bị khác ở công trường.

Thiết bị càng lớn thì nguy cơ lật xe cũng càng cao, do đó tuyệt đối tránh cua gấp ở những góc hẹp hoặc vào cua ở tốc độ cao.

Sự cố lật xe tải chở đá

Sự cố lật xe tải chở đá

Trượt ngã khi leo lên và xuống xe tải

Sử dụng phương pháp tiếp xúc ba điểm bất cứ khi nào leo lên hoặc xuống xe tải. Nghĩa là luôn luôn phải đảm bảo, hai tay và một chân hoặc hai chân và một tay bám vào thiết bị khi lên xuống, ra vào xe.

Ngoài ra, chú ý kiểm tra thời tiết để tránh bùn lầy, trơn trượt khi ra vào xe, cũng như đảm bảo luôn thắt dây an toàn khi vận hành xe tải.

Đổ vật liệu xuống tại bề mặt không bằng phẳng

Mặc dù xe tải tự đổ rất lý tưởng để di chuyển trên địa hình không bằng phẳng, nhưng việc đổ vật liệu xuống lại là một vấn đề khác.

Đổ vật liệu trên một địa hình lên xuống gồ ghề có thể tác động đến trọng tâm và sự phân bổ trọng lượng trong xe tải tự đổ có khớp nối, khiến nó bị lật. Vì vậy, người điều khiển xe cần biết trọng lượng của thùng chứa là là bao nhiêu để tính toán, vận hành thiết bị cho phù hợp.

Lưu ý đến trọng tâm và sự phân bổ trọng lượng của xe, so với trọng lượng thùng chứa khi đổ vật liệu ở nơi không bằng phẳng để đảm bảo an toàn

Lưu ý đến trọng tâm và sự phân bổ trọng lượng của xe, so với trọng lượng thùng chứa khi đổ vật liệu ở nơi không bằng phẳng để đảm bảo an toàn

Kết

Có thể bạn sẽ không ngờ đến, chiếc xe tự đổ có khớp nối hàng ngày vẫn thực hiện việc chở đá, cát, nước, … quen thuộc, lại chứa cả một lịch sử ra đời thú vị và nhiều nguy cơ tiềm ẩn bên trong như vậy. Hi vọng qua bài viết này, bạn có thể hiểu hơn về xe tải tự đổ có khớp nối và thêm yêu quý thiết bị hữu ích này.

————————————————

THAM KHẢO

THE ROCK TRUCK: EVERYTHING YOU NEED TO KNOW ABOUT THE ARTICULATED DUMP TRUCK