Máy xúc là thiết bị hạng nặng cần thiết cho hầu hết các công trình xây dựng, và còn được gọi là máy đào (digger). Rất nhiều công việc cần sự hỗ trợ của máy xúc như là xử lý vật liệu, cảnh quan, phá dỡ, các dự án khai thác mỏ, nạo vét sông và xây dựng. Ngoài ra còn thông tin gì về máy xúc mà bạn chưa biết không?

Cùng EI Industrial tìm hiểu về máy xúc và các thương hiệu sản xuất máy xúc nổi tiếng trên thế giới qua bài viết này nhé.

Tổng quan về máy xúc và các phụ kiện đi kèm

Máy xúc được tạo thành từ 3 bộ phận cơ bản là cần (boom), cánh tay (arm) và gầu múc (bucket). Những bộ phận này sẽ kết nối với buồng điều khiển khiến cho nó trông giống như một ngôi nhà đang quay. Và hầu hết các ngôi nhà quay này đều có thể xoay 360 độ. Cụ thể, cấu tạo của máy xúc bao gồm các bộ phận chính sau:

  • Gầu (bucket): là bộ phận dùng để đào. Máy xúc có thể được chia thành nhiều loại khác nhau dựa trên bộ phận này từ tiêu chuẩn, máy cắt, hình thang, mũi nhọn, v.v.
  • Cánh tay (arm/ stick): là bộ phận có tác dụng di chuyển xô.
  • Cần (boom): là đòn bẩy chính để di chuyển cánh tay.
  • Khung cơ bản (base frame) bao gồm máy, đối trọng, cabin và các thành phần khác.

Cấu tạo của máy xúc

Cấu tạo của máy xúc

Máy xúc có nhiều kích cỡ khác nhau và có thể nặng tới 81.000kg (tương đương 180.000 lbs). Máy xúc còn có rất nhiều phụ kiện đi kèm và có thể thay thế cho nhau, như gầu, máy khoan hay máy đào để sử dụng cho nhiều công việc khác nhau.

Chẳng hạn như, máy xúc truyền thống được lắp một gầu đào có các ngón tay ở phía trước cabin giúp nâng và di chuyển vật liệu dễ dàng hơn. Có thể thay gầu đào này bằng gầu đá hoặc gầu chữ V đều được. Gầu đá trông tương tự như một chiếc gầu đào nhưng có răng dài hơn, sắc hơn và một cạnh hẹp hình chữ V để cắt. Các bộ phận của gầu đá được gia cố giúp nó có khả năng xuyên thủng đá cứng mà vẫn giữ được tính toàn vẹn của cấu trúc. Còn gầu chữ V giúp đơn giản hóa công việc đào rãnh và rất hữu ích trong việc đặt các dây cáp và đường ống.

Các loại gầu xúc khác nhau đi kèm với máy xúc

Các loại gầu xúc khác nhau đi kèm với máy xúc

Ngoài ra, máy xúc cũng có thể được lắp các phụ kiện máy khoan để đào lỗ, búa để phá vỡ bê tông cứng và đá, máy xới đất, máy đầm, máy cào và nhiều công cụ khác nữa.

Máy xúc thường dùng để làm gì?

Máy xúc thường được sử dụng cho các dự án đào đất. Với nhiều lựa chọn về kích thước và phụ kiện, máy xúc có thể giúp hoàn thành công việc nhanh hơn và hiệu quả hơn khi được sử dụng hết công suất của nó.

Máy xúc thường được dùng cho các dự án đào, xúc đất

Máy xúc thường được dùng cho các dự án đào, xúc đất

Sự thay đổi về kích thước cho phép chúng được sử dụng trong các dự án xây dựng lớn hay cải tạo các sân nhỏ. Máy xúc bánh lốp rất phổ biến ở châu Âu và được sử dụng để làm việc ở khu vực đô thị vì bánh xe của chúng phù hợp với những con đường đã được hoàn thiện trong thành phố hơn so với bánh trượt.

So sánh giữa máy xúc cáp và máy xúc thủy lực

Sự khác biệt của máy xúc cáp và máy xúc thủy lực là ở cách các bộ phận của máy chuyển động. Máy xúc bằng cáp sử dụng một loạt dây thép và cáp để di chuyển các bộ phận chính. Trong khi đó, máy xúc thủy lực hoạt động bằng cách cho phép người lái sử dụng đòn bẩy để điều khiển chuyển động của chất lỏng, để đẩy và di chuyển các xi lanh giúp điều khiển cần và gầu của máy xúc.

Lịch sử của máy xúc

Chiếc máy được cho là tiền thân của máy xúc là máy xúc sử dụng hơi nước, được mệnh danh là một con khủng long cổ đại bên cạnh chiếc máy xúc hiện đại ngày nay. Thiết bị này được phát minh bởi William Otis, và đã được cấp bằng sáng chế vào năm 1839. Ban đầu, nó được sử dụng chủ yếu ở các đường sắt.

Máy xúc hơi nước của William Otis

Máy xúc hơi nước của William Otis

Máy xúc hơi nước có thể vận chuyển đến 300 mét khối một ngày so với 12 mét khối mà một công nhân thời đó có thể vận chuyển. Chiếc máy này đã được sử dụng để xây dựng kênh đào Panama và đào nền móng của những tòa nhà chọc trời thời kỳ đầu. Vào những năm 1920, chiếc máy này đã được cải tiến khi mà thiết bị bánh xích và bánh xe trở nên phổ biến.

Máy xúc hơi nước ở một đường ray xe lửa

Máy xúc hơi nước ở một đường ray xe lửa

Về sau, một doanh nghiệp của Anh đã phát triển hệ thống thủy lực mà sau này sẽ được sử dụng cho máy xúc hiện đại. Chiếc máy xúc thủy lực đầu tiên đã được cấp bằng sáng chế cho Kilcore Machine Co ở Minnesota vào năm 1897, và mặc dù nó sử dụng nước (thay vì là chất lỏng thủy lực như hiện nay) nhưng đã tận dụng được công nghệ thủy lực được phát triển bởi Sir WG Armstrong & Co để tạo nên thành công.

Đến năm 1960, khi một công ty ở Pháp có tên Poclain phát minh ra máy xúc có xi lanh và bơm thủy lực, đã đánh dấu một bước phát triển vượt bậc của máy xúc. TY45 chính là chiếc máy xúc đã làm nên lịch sử với tư cách là máy xúc thủy lực có thể xoay vòng 360 độ đầu tiên trên thế giới.

Các thương hiệu sản xuất máy xúc phổ biến

Caterpillar

Caterpillar, thường được gọi là CAT,  được thành lập vào năm 1925 khi C. L. Best Tractor Company liên kết với Holt Manufacturing Company. Caterpillar là một trong những thương hiệu thiết bị và máy móc hạng nặng nổi tiếng và là một trong những công ty sản xuất thiết bị hạng nặng lớn nhất trên thế giới.

Năm 1972, Caterpillar đã tung ra một loạt máy xúc được gọi là sê-ri 200. Giờ đây, các máy xúc của hãng đều có động cơ tiết kiệm nhiên liệu, công nghệ an toàn mới nhất và được thiết kế chú trọng đến năng suất.

Máy xúc thương hiệu CAT

Máy xúc thương hiệu CAT

Volvo

Nhắc đến Volvo, thì không thể không nhắc đến câu chuyện của những người sáng lập tài ba. Đó là năm 1832 tại Eskilstuna, Thụy Điển khi Johan Theofron Munktell, 27 tuổi, chuẩn bị nền móng cho công ty Thiết bị xây dựng Volvo. Thành phố Eskilstuna đã ủy quyền cho Johan xây dựng một xưởng kỹ thuật để giúp phát triển ngành cơ khí địa phương.

Cùng lúc đó, hai anh em Jean Bolinder và Carl Gherard từ Anh trở về Thụy Điển sau khi học công nghệ kỹ thuật để bắt đầu kinh doanh riêng. Và 100 năm sau, tức vào năm1932, xưởng kỹ thuật do Johan tạo ra đã hợp nhất với công ty của 2 anh em người Thụy Điển để tạo thành AB Bolinder-Munktell. Công ty này về sau được Volvo mua lại vào năm 1950, kể từ đó phát triển với cái tên Volvo.

Volvo được biết đến nhiều nhất với các loại máy xúc bánh lốp, tuy nhiên họ cũng sản xuất rất nhiều loại máy xúc khác như máy xúc bánh xích, máy xúc mini hoặc máy xúc có bán kính xoay ngắn (short-swing excavator). Năm 2019, Volvo đã công bố sẽ tiếp tục tung ra một loạt máy xúc chạy bằng điện và máy xúc lật vào giữa năm 2020.

Máy xúc Volvo

Máy xúc Volvo

Komatsu

Komatsu được thành lập năm 1917 tại Nhật Bản và sau đó thành lập ở Bắc Mỹ vào năm 1970. Các máy xúc hiện đại của Komatsu có động cơ mới và công nghệ thủy lực giúp tiết kiệm nhiên liệu. Komatsu nổi tiếng với việc luôn đặt phương châm chế tạo máy xúc với vật liệu chất lượng tốt nhất và với lực lượng nhân công có tay nghề thủ công cao cấp.

Komatsu cung cấp đa dạng các loại máy xúc cho mọi dự án, từ những loại máy xúc nhỏ gọn cho tới loại máy xúc dành cho khai thác. Các mẫu xe tầm trung như Komatsu PC170LC-11 có công suất 121 mã lực với 2.100 vòng/phút và có thể nâng trọng lượng lên đến gần 20.000kg (tương đương 43.115 lbs).

Máy xúc Komatsu

Máy xúc Komatsu

Ngoài ra, có thể kể đến một số dòng máy xúc phổ biến khác của hãng như: dòng máy xúc PC240LC-10 với cần siêu dài để đào rãnh sâu hoặc ứng dụng vào các địa hình dốc. Dòng máy xúc PC240LC có công suất 177 mã lực với 2.000 vòng/phút và có trọng lượng vận hành lên tới 26.000kg.

John Deere & Co

Cái tên cuối cùng mà chúng tôi muốn đề cập đến là John Deere & Co.  John Deere thành lập công ty của mình vào năm 1837 sau khi phát minh ra máy cày bằng thép. Sau đó vào năm 1969, John Deere đã cho ra đời chiếc máy xúc đầu tiên của mình là JD690. Và cho đến bây giờ, họ đã chế tạo hơn 20 loại máy xúc với kích thước, trọng lượng và mã lực khác nhau.

Máy xúc lớn nhất của John Deere là LC 870G cho phép đào sâu gần 10m với công suất 512 mã lực. Mặc dù chỉ có một vài dự án cụ thể cần sử dụng tính năng này, nhưng nó vẫn là một chiếc máy xúc tuyệt vời. Ngoài ra thì một loại máy xúc cỡ trung khác cũng khá phổ biến của thương hiệu này là 75G, cho phép đào sâu hơn 4m với 56,9 mã lực và trọng lượng máy xúc chỉ 8.000kg.

Máy xúc John Deere

Máy xúc John Deere

Kết

Trên đây là lịch sử ra đời, phát triển của máy xúc với một số thương hiệu và dòng máy xúc phổ biến. Hi vọng bài viết này có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về máy xúc cũng như các đặc điểm ứng dụng của máy xúc để có sự lựa chọn, ứng dụng phù hợp vào công việc của mình.

————————————————

THAM KHẢO

THE EXCAVATOR: EVERYTHING YOU NEED TO KNOW