Có lẽ máy lu là thiết bị ít được sử dụng nhất trong xây dựng bởi nó chỉ sử dụng trong một vài dự án nhất định, với nhiệm vụ chính là hoàn thiện nền móng công trình. Mặc dù vậy, không thể phủ nhận vai trò và sự quan trọng của máy lu.

Vậy máy lu là gì? Chúng hoạt động như thế nào? Và các loại máy lu nào phổ biến? Hôm nay cùng EI Industrial tìm hiểu về nó nhé.

Máy lu là gì?

Máy lu hay còn gọi là xe lu, là thiết bị được sử dụng để đầm nén đất, sỏi, bê tông, hoặc nhựa đường, đầm móng. Ngoài ra, máy lu cũng được sử dụng ở các bãi chôn lấp và trong nông nghiệp. Nó phục vụ thi công các công trình xây dựng trong công nghiệp, giao thông, thủy lợi, nông nghiệp và các công trình phát triển cơ sở hạ tầng khác có nhu cầu đầm nén.

Máy lu bao gồm các bộ phận cơ bản sau: con lăn hình trụ (con lăn này có thể là loại trơn rung hoặc trơn tĩnh), bánh xe, động cơ diesel, đồng hồ đo độ đầm và cabin dành cho người vận hành.

Cấu tạo của máy lu
Cấu tạo của máy lu

Tại sao việc nén đường lại là vấn đề quan trọng trong cho xây dựng?

Nền móng là quan trọng và tiên quyết, nó có ý nghĩa rất lớn đối với sự ổn định của một công trình. Nền móng không vững chắc sẽ gây ảnh hưởng đến toàn bộ ngôi nhà hay bất cứ công trình nào. Do đó, nén đường hay đầm nén là công đoạn quan trọng không thể thiếu trong xây dựng, nhằm tạo nền móng chắc chắn và ổn định hơn.

Nén đường hay đầm nén là công đoạn quan trọng nhằm tạo nền móng chắc chắn và ổn định trong xây dựng
Nén đường hay đầm nén là công đoạn quan trọng nhằm tạo nền móng chắc chắn và ổn định trong xây dựng

Các hạt đất hoặc nhựa đường khi bị ép chặt vào nhau sẽ làm giảm nguy cơ dịch chuyển, vỡ vụn hoặc chìm xuống. Thực chất của việc đầm nén là làm cho khí thoát ra bên ngoài, do đó tăng liên kết giữa các vật chất, giúp làm cứng bề mặt hoặc nền móng của công trình đó.

Mỗi máy lu lại có một cách thức đầm nén khác nhau, phù hợp với từng yêu cầu cụ thể của dự án. Ví dụ như trong nông nghiệp, máy lu được sử dụng để phá vỡ các khối đất lớn sau khi cày xới, hoặc làm phẳng và đều đất trồng trọt.

Các loại máy lu phổ biến

Có nhiều loại máy lu với những chức năng, đặc điểm khác nhau, để phù hợp với từng công việc nhất định. Dưới đây là các loại máy lu phổ biến trong xây dựng, nông nghiệp và làm đường.

Máy lu đơn (1 trụ lăn – single drum)

Máy lu đơn chỉ có 1 trụ lăn ở phía trước và bánh xe ở phía sau. Các bánh xe của máy lu được thiết kế đặc biệt để chống đâm thủng và bám đường. Máy lu đơn thường nhỏ hơn máy lu đôi, nghĩa là nó có thể hoạt động trong không gian chật hẹp và các dự án nhỏ hơn. Đồng thời máy lu đơn có thể di chuyển nhanh và dễ dàng hơn vì chỉ có 1 trụ lăn ở phía trước.

Máy lu đơn - single drum roller
Máy lu đơn – single drum roller

Máy lu đơn thường được sử dụng cho các công việc chuẩn bị và san lấp mặt bằng trong xây dựng, lát đường cao tốc và đường dân sinh cũng như xây dựng nền móng.

Máy lu đôi (2 trụ lăn – double drum)

Máy lu đôi khác với máy lu đơn ở chỗ nó không có lốp, bởi vì lốp phía sau của nó được thay thế bằng 1 trụ lăn khác.

Máy lu đôi - double drum roller
Máy lu đôi – double drum roller

Máy lu đôi sẽ để lại một bề mặt nhẵn cả phía trước và phía sau mỗi khi nó làm nhiệm vụ. Cabin của người vận hành sẽ ở giữa 2 trụ lăn này. Trụ lăn thứ hai sẽ làm tăng thêm trọng lượng cho máy, giúp máy nén chặt đất, bụi bẩn hoặc bất kỳ vật liệu nào khác. Với 2 trụ lăn, máy lu đôi cho hiệu suất công việc gấp 2 lần so với máy lu đơn.

Tuy nhiên, máy lu đôi có một nhược điểm, đó là vì không có lốp cao su nên sẽ không có lực kéo. Máy lu đôi không dùng cho các công việc chuyên biệt, mà chỉ nên sử dụng trên các dốc thoải, hoặc thực hiện công việc nặng nhọc như rải nhựa đường cho đường cao tốc.

Máy lu chân cừu (Sheepsfoot)

Thay vì trụ lăn trơn như các loại máy lu khác, máy lu chân cừu lại có nhiều vấu hình chữ nhật nổi lên, tạo thành các điểm nén. Trụ lăn chân cừu này có tác dụng nén chặt các loại đất mềm mịn như đất sét hoặc bùn. Có thể tăng trọng lượng của trụ lăn chân cừu bằng cách bôi trơn nó với nước, cát ẩm hoặc gắn các thép lên đó, để mang lại hiệu quả đầm nén cao hơn.

Máy lu chân cừu - Sheepsfoot roller
Máy lu chân cừu – Sheepsfoot roller

Máy lu rung (Vibratory)

Máy lu rung là loại máy có trụ lăn trơn, có thể là trụ đơn hay trụ đôi, và đi kèm là một bộ phận rung chuyên dụng giúp tạo độ rung khi máy lu thực hiện nhiệm vụ. Vậy tại sao lại cần đến chức năng rung này?

Vì đất, nhựa đường và bê tông đều có những khoảng trống tự nhiên, chúng có thể làm cho tòa nhà bị cong vênh và sụt lún, gây hư hỏng cấu trúc. Sử dụng máy lu rung trong quá trình đầm nén hay làm phẳng bề mặt như là cách “lắc” các hạt vật chất lại với nhau để nén chúng chặt hơn. Do đó giúp giữ toàn vẹn cấu trúc của tòa nhà.

Để dễ hình dung, bạn có thể liên tưởng đến việc cho các hạt đậu vào hộp để đậy kín chẳng hạn. Nếu bạn cố gắng ấn hạt đậu xuống để đậy nắp lại thì e rằng nó không hiệu quả, mặc dù giữa các hạt đậu vẫn sẽ còn rất nhiều không gian trống. Cách tốt nhất là bạn nên lắc hộp để các hạt đậu dịch chuyển và tìm được vị trí thích hợp, khi đó sẽ nhường lại rất nhiều không gian ở phía trên để bạn có thể tiếp tục cho đậu vào hoặc đóng nắp lại một cách dễ dàng. Máy lu rung chính là sử dụng công nghệ này để giúp tạo ra nền móng chắc chắn và ổn định hơn.

Máy lu bánh lốp (Pneumatic)

Máy lu bánh lốp, hoặc bánh lu khí nén, là loại máy lu lớn với một hàng lốp cao su ở phía trước hoặc phía sau. Lốp cao su này thay thế cho các trụ lăn ở các loại máy lu khác. Nó có khả năng bao phủ đến 80% diện tích và áp lực được chia đều lên chiều rộng của lốp.

Máy lu bánh lốp, hay còn gọi là máy lu khí nén
Máy lu bánh lốp, hay còn gọi là máy lu khí nén

Máy lu bánh lốp được sử dụng tốt nhất trên các vật liệu mềm và đất có độ nén chặt, nên thường được sử dụng để lát mặt đường, làm phẳng nền của các dự án. Ngoài ra nó cũng thích hợp để làm mặt đường bitum rải nguội hoặc các lớp đất rời.

Kết

Dù không được sử dụng nhiều như các thiết bị hạng nặng khác, nhưng giá trị của máy lu trong xây dựng là điều không thể phủ nhận.

Trên đây là những thông tin về máy lu mà bạn cần biết. Nếu bạn đang cần tìm một chiếc máy lu cho dự án của mình, thì đừng nên bỏ qua bài viết này nhé.

———————————–

THAM KHẢO

ROAD ROLLERS: THE LESSER KNOWN CONSTRUCTION EQUIPMENT

6 Types of Rollers Commonly Used in Construction Projects