Hoàng Khánh Linh

 

Nằm ở phía Nam vùng vịnh San Francisco (Hoa Kỳ), thuộc khu vực Bắc California, Thung lũng Silicon (Silicon Valley) từ lâu đã nổi danh là nơi tập trung nhiều công ty công nghệ cao. Đến nỗi địa danh này còn trở thành phép hoán dụ để chỉ sự phát triển vượt bậc của khoa học và công ty công nghệ lớn trong thời đại mới.

Mỗi người đều có hình dung của riêng mình về Thung lũng Silicon. Còn Jeannette Estruth – Giáo sư Trợ giảng Lịch sử tại Đại học Bard – lại định hình 6 bước ngoặt giúp Thung lũng Silicon trở thành thủ phủ công nghệ của thế giới như sau.

1 – Khởi nguồn từ cơ sở hạ tầng xây dựng trong Thế chiến II

Theo Estruth, trong và sau Thế chiến II, phong trào nghiên cứu về Chiến tranh lạnh tại các trường đại học đã bùng nổ khi Đại học Stanford và Đại học California – Berkeley (UC Berkeley) tham gia tạo lập bản đồ địa lý, cũng như tìm hiểu sâu về vũ khí, dọ thám và khoa học máy tính.

Cùng với sự hiện diện của Hoa Kỳ tại chiến trường Thái Bình Dương, Bờ Tây đã trở thành trung tâm đóng tàu, vận chuyển quân trang và lương thực. Con người, tiền bạc, tài nguyên ùn ùn kéo đến quanh các trường đại học, tạo tiền đề cho sự bùng nổ công nghệ tại đây.

thung lũng Silicon, cơ sở hạ tầng, thế chiến II
Thung lũng Silicon khởi nguồn từ việc xây dựng cơ sở hạ tầng trong Thế chiến II

Nhiều cư dân từ các vùng khác, khi qua vịnh San Francisco để tìm việc, hay trên đường tham chiến tại châu Á, đã nhìn ra đây là nơi họ muốn an cư trong tương lai. Họ nhanh chóng xây dựng nhiều nhà cửa và cơ sở hạ tầng, đặt nền móng cho sự phát triển của Thung lũng Silicon về sau.

2 – Đại học Leland Stanford Junior cho thuê, thay vì bán phần đất xung quanh trường

Sau chiến tranh, Stanford phải đối mặt với khủng hoảng ngân sách nghiêm trọng. Đại học Leland Stanford Junior khi ấy đã ủy thác khu đất ở Palo Alto, vì vậy phần đất này không thể bán được. Trường quyết định cho sinh viên mới tốt nghiệp hoặc bắt đầu kinh doanh thuê đất để xây phòng thí nghiệm, mở công ty. Nhờ đó, mật độ các công ty công nghệ xung quanh Stanford tăng cao, tạo đà cho sự phát triển của Thung lũng Silicon như ngày nay.

phòng thí nghiệm, đại học Stanford
Một phòng thí nghiệm của Đại học Stanford

3 – “Tám kẻ phản bội” (traitorous eight) bỏ đi và lập công ty riêng

“Tám kẻ phản bội” lưu danh hậu thế, gồm Julius Blank, Victor Grinich, Jean Hoerni, Eugene Kleiner, Jay Last, Gordon Moore, Robert Noyce và Sheldon Roberts, là những sinh viên trẻ vừa cầm trong tay tấm bằng Tiến sĩ, và được nhà vật lý kiêm phát minh William Shockley tuyển dụng để phát triển thiết bị bán dẫn. Tuy nhiên, có vẻ như Shockley – chủ nhân giải Nobel Vật lý với phát minh ra chất bán dẫn – lại không được lòng nhóm nghiên cứu của mình.

tám kẻ phản bội, Shockley, công ty riêng
“Tám kẻ phản bội” đã bỏ Shockley để thành lập công ty riêng

Năm 1957, “tám kẻ phản bội” rời phòng thí nghiệm Shockley để thành lập công ty riêng mang tên Fairchild Semiconductor. Đây được xem là bước ngoặt có tác động lớn đến sự phát triển của Thung lũng Silicon, giúp nó trở thành thủ phủ công nghệ của thế giới hiện nay. Bởi Fairchild Semiconductor dù mới thành lập nhưng đã sớm tăng trưởng thành công ty hàng đầu trong ngành công nghiệp bán dẫn, đồng thời cũng là “vườn ươm doanh nghiệp” của hàng chục tập đoàn lớn nhỏ, bao gồm cả Intel và AMD.

Mặc dù bị Shockley gọi là “tám kẻ phản bội”, không ai có thể phủ nhận những đóng góp to lớn mà công ty Fairchild Semiconductor của nhóm thanh niên trẻ mang lại. Estruth cho rằng đây là thời điểm mà một thế hệ doanh nhân mới hơn và đa tài hơn bắt đầu tiếp quản Thung lũng Silicon.

4 – Sân bay San Jose mở rộng vào những năm 1980, hoàn thiện diện mạo của Thung lũng Silicon ngày nay

Sân bay San Jose ngoài chức năng tăng cường kết nối giao thông giữa California và Nhật Bản, còn giúp thắt chặt hơn quan hệ thương mại giữa các khu vực, đồng thời kết nối giữa Châu Á và Thung lũng Silicon.

Từ chỗ chỉ dành cho các máy bay nhỏ, phi trường được mở rộng đã giúp Thung lũng Silicon đón các máy bay phản lực từ châu Á và nhiều nơi khác, góp phần khơi dòng trao đổi du khách, kiến thức lẫn vốn đầu tư. Do đó, Estruth nhấn mạnh sự kiện mở rộng sân bay San Jose là một bước ngoặt quan trọng của Thung lũng Silicon.

sân bay San Jose, mở rộng, kết nối, thung lũng Silicon, thế giới
Sân bay San Jose mở rộng, kết nối dễ dàng Thung lũng Silicon với thế giới.

5 – Phiên điều trần của CEO Facebook Mark Zuckerberg về bảo mật dữ liệu người dùng năm 2018 báo hiệu thời kỳ mới đối với Big Tech – thời kỳ giám sát

2018 là một năm sóng gió với Facebook cũng như Mark Zuckerberg khi công ty Cambridge Analytica đã tiếp cận dữ liệu của 50 triệu người dùng thông qua Facebook. Đáng nói hơn, Cambridge Analytica chính là công ty chịu trách nhiệm phân tích dữ liệu bầu cữ Mỹ năm 2016.

Mark Zuckerberg lúc này phải điều trần trước Quốc hội để làm rõ việc có hay không sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử Mỹ. Một vấn đề cực kỳ nghiêm trọng.

CEO Facebook, Mark Zuckerberg, điều trần, Quốc hội
CEO Facebook Mark Zuckerberg điều trần trước Quốc hội.

Estruth cho rằng sự kiện này báo hiệu một kỷ nguyên mới đối với các công ty công nghệ lớn (Big Tech) đã, đang và sẽ thống trị không gian mạng: kỷ nguyên giám sát.

6 – Đề xuất của Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren về việc “chia nhỏ” nhóm Big Tech

Sự thống trị của những ông lớn như Google, Facebook, Apple, Amazon đã dẫn đến nhiều vấn đề, mà đỉnh điểm là việc lộ dữ liệu người dùng nói trên. Điều này khiến Hoa Kỳ phải đưa ra biện pháp nhằm phá vỡ thế độc quyền và giảm thiểu sức ảnh hưởng của Big Tech.

Đó cũng là đề xuất của Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren về việc chia nhỏ nhóm Big Tech, báo hiệu một kỷ nguyên mới với sự giám sát, kiểm duyệt và những quy định chặt chẽ hơn dành cho Thung lũng Silicon.

thượng nghị sĩ, Elizabeth Warren, Big Tech
Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren đề xuất chia nhỏ nhóm Big Tech.

 

Theo Businessinsider

 

Singapore sẵn sàng trở thành thung lũng Silicon của Châu Á

30 under 30 châu Á 2021 lĩnh vực công nghệ cho doanh nghiệp: khi người trẻ chuyển đổi kinh doanh bằng trí thông minh nhân tạo