“Khủng hoảng tài xế” ở Anh trong bối cảnh đứt gãy chuỗi cung ứng

Các công ty năng lượng của Anh đang phân chia lượng xăng cung cấp cho thị trường và đóng cửa một số trạm xăng dầu – đây là tình trạng mới nhất trong việc đứt gãy chuỗi cung ứng khiến McDonald’s xóa sổ món sữa lắc ra khỏi thực đơn, KFC hết thịt gà và càng nhiều khoảng trống trên các kệ hàng siêu thị.

Lý do đằng sau là thiếu tài xế xe tải. Brexit và đại dịch COVID-19 xảy ra tạo nên một cuộc khủng hoảng trong chuỗi cung ứng, khiến đất nước này đang thiếu hàng chục nghìn lái xe.

Cơ quan chức năng kêu gọi người dân hạn chế đổ xô mua nhiên liệu sau khi BP và Esso đóng cửa một số trạm xăng do thiếu xe tải tiếp ứng nhiên liệu đến các trạm bơm. “Lời khuyên là vẫn nên để mọi thứ diễn ra bình thường”, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Grant Shapps cho biết.

Bất chấp lời kêu gọi, các tài xế vẫn chen nhau mua xăng dự trữ.

Lo ngại về tình trạng gián đoạn này sẽ tiếp tục gia tăng, ngành vận tải đang thúc giục chính phủ nới lỏng các quy tắc nhập cư và tuyển thêm tài xế từ châu Âu để ngăn chặn tình trạng thiếu gà tây và đồ chơi cho mùa Giáng sinh sắp tới. Tuy nhiên, chính phủ đang có động thái từ chối chính sách đó bằng cách vận động nhiều người dân Anh vào nghề lái xe bồn – công việc vốn được trả lương thấp và không được đánh giá cao.

Laurence Bolton – giám đốc điều hành một trường học cho những người lái xe tải ở ngoại ô Croydon chia sẻ: “Tài xế không được xem là một nghề “hot” của thế kỷ 21″. Nhưng mọi thứ bắt đầu thay đổi. Trường của Bolton chứng kiến số người nộp đơn vào học tăng 20% kể từ khi các hạn chế được nới lỏng. Các tài xế xe buýt, nhân viên khách sạn bị sa thải, thậm chí là cả cựu phi công đang tìm cách học để trở thành tài xế xe tải – một nghề nghiệp đang thiếu nhân lực và được trả lương cao.

Stephen Thrower, 31 tuổi, hiện đang là tài xế xe van nhưng đang được đào tạo lái xe tải cho biết: “Nó mở ra cơ hội có được nhiều công việc hơn trong cuộc sống”.

Khi một học viên lái xe tải thực hành việc quay đầu xe giữa những cọc tiêu trên mặt đường nhựa asphalt, Bolton đã tìm hiểu lý do tạo nên cuộc khủng hoảng vận tải đường bộ. Việc Anh rời Liên minh Châu Âu đã khiến cho một số công nhân trở về nước. Chính phủ Anh đã chặn mọi kẽ hở được tài xế áp dụng để giảm thuế. Phong tỏa do COVID-19 đã dừng hoạt động những buổi thi lấy bằng lái xe, điều đó đã giảm số lượng tài xế xe tải mới vào nghề. 

Graham Bolger hướng dẫn học viên lùi xe tại Trung tâm Lái xe Quốc gia ở Croydon, London.

Nhiều quốc gia như Mỹ và Đức cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu tài xế. Nhưng ở Anh, vấn đề này càng trở nên tồi tệ do Brexit. Việc Anh chính thức rời EU từ năm ngoái đã chấm dứt quyền sinh sống và làm việc của công dân khối này tại Vương quốc Anh, khiến nhiều công ty gặp khó khăn trong việc tuyển dụng các tài xế Đông Âu.

Cơn đại dịch COVID-19 cũng làm gián đoạn thị trường lao động trên khắp thế giới, khiến hàng triệu người tạm thời mất việc làm. Ước tính có khoảng 1.4 triệu người châu Âu rời Anh về đất nước của họ trong thời kỳ đại dịch và không chắc bao nhiêu trong số đó sẽ quay lại.

Ngành vận tải đường bộ của Anh đang vận động để tài xế xe tải được thêm vào “danh sách nghề nghiệp thiếu nhân lực”, điều này sẽ giúp cho việc tuyển dụng tài xế từ châu Âu trở nên dễ dàng. Cũng có những lời kêu gọi tương tự như thế với ngành nông nghiệp và chế biến thực phẩm – vốn đang thiếu người hái trái cây và đóng gói thịt.

Chính phủ Anh đã từ chối, nói rằng công nhân Anh nên được đào tạo để làm việc. “Chúng tôi đã khiến thị trường nội địa hoạt động kém hiệu quả bằng cách cắt giảm tiền lương của những công nhân chuẩn bị vào làm”, Shapps nói với các nhà lập pháp, “Và đó là bức tranh toàn cảnh mọi vấn đề cần giải quyết”.

Trong nỗ lực giảm bớt sự thiếu hụt, chính phủ đã cho phép tăng số giờ các tài xế có thể làm việc mỗi tuần, tăng cường các buổi thi lái xe tải và “sắp xếp hợp lý” quá trình đào tạo. Một thay đổi có thể kể đến là lái xe không cần phải lái được xe tải hạng nhẹ trước khi chuyển sang xe kéo móc.

Bolton rất hoan nghênh động thái của chính phủ, nhưng ông lại lo ngại về sự an toàn của việc cho phép người lái xe chuyển thẳng từ ô tô sang xe 18 bánh. “Tôi không quan tâm liệu bạn có phải là người lái xe giỏi nhất thế giới hay không – chiếc xe đó dài hơn 16 mét (54 feet).”

Shapps cho biết tình hình đang được cải thiện hàng tuần khi càng có nhiều tài xế vượt qua bài thi của họ. Nhưng các doanh nghiệp cảnh báo rằng giải pháp sẽ không nhanh chóng hay dễ dàng.

Ian Wright, Giám đốc điều hành của mảng công nghiệp Liên đoàn Thực phẩm và Thức uống cho biết việc thiếu tài xế chỉ là một phần trong sự rung chuyển của thị trường lao động và chuỗi cung ứng trên toàn thế giới. “Mọi chuyện đang trở nên tồi tệ hơn”, Wright phát biểu tại một cuộc hội thảo do Viện Chính phủ tổ chức. “Chúng ta nên quen dần với thực tế rằng đôi khi việc hết hàng sẽ là bình thường thôi.”

Đối với những tài xế xe tải mới vào nghề, đó là một tin tốt. Tiền lương tăng, một số công ty đang cung cấp chương trình dạy nghề miễn phí, ký kết tiền thưởng và nhiều ưu đãi khác. Một tài xế cho một siêu thị lớn có thể kiếm đến 50,000 bảng Anh (68,000 USD) trong một năm. Số tiền lương này thậm chí nhiều hơn giáo viên, cảnh sát, hay thậm chí là luật sư.

“Bây giờ hoàn toàn là một thị trường cho nghề lái xe”, Bolton nói. “Họ biết họ cần người lái xe. Nó giống như một cuộc đấu giá cho những người lái xe tải vào lúc này – điều này thật tuyệt.”

Cadhene Lubin-Hewitt, một tài xế xe buýt ở London đang chuẩn bị cho kỳ thi lái xe tải của mình. Anh đã bắt đầu nghĩ đến việc đổi nghề vào năm ngoái khi anh bị cho nghỉ việc vì đại dịch. Tin tức thiếu nhân sự nghề lái xe đã thuyết phục rằng anh đã làm điều đúng đắn.

Người đàn ông 32 tuổi hy vọng sẽ được làm việc cho một siêu thị lớn hoặc công ty giao hàng, và nói rằng anh không cảm thấy căng thẳng với việc lái xe đường dài, “giống như đi spa vậy.”

“Tôi không cảm thấy công việc này nhàm chán chút nào”, anh nói. “Tôi chỉ cất cao giọng hát của mình và mỉm cười mỗi khi lái xe trên đường.”

Theo Manufacturing.net