Khi sự cạnh tranh trong kinh doanh ngày càng trở nên gay gắt thì mục tiêu chiếm lĩnh thị trường cũng như sự tín nhiệm của đối tác và khách hàng gặp nhiều khó khăn hơn. Là người điều hành doanh nghiệp, chắc chắn bạn đã từng nghe đến chuỗi cung ứng và vai trò cũng như lợi ích của chuỗi cung ứng. Chuỗi cung ứng ảnh hưởng mạnh mẽ đến lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Có nhiều khái niệm khác nhau về chuỗi cung ứng, nhưng chung quy, chuỗi cung ứng bao gồm các hoạt động như: Tìm nhà cung cấp, sản xuất, vận chuyển, kho vận, nhà bán lẻ và phân phối sản phẩm đến tay người tiêu dùng (trực tiếp hoặc gián tiếp).

Vai trò của chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng

Càng khó khăn, nhiều doanh nghiệp càng nhận ra tầm quan trọng của chuỗi cung ứng (SCM). Nó ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp. Xây dựng một chuỗi cung ứng chuẩn, quản lý chuỗi cung ứng tốt sẽ giúp doanh nghiệp đạt được lợi thế cạnh tranh, tăng thị phần, giúp doanh nghiệp có khả năng mở rộng và nâng tầm chiến lược.

Lấy ví dụ sản phẩm là bộ quần áo, quản trị chuỗi cung ứng sẽ bao gồm: Tìm nguồn cung cấp chất liệu và nguyên vật liệu để sản xuất, sản xuất, kho bãi, vận chuyển quần áo đến nhà phân phối, nhà bán lẻ, tiếp thị, quảng bá sản phẩm đến tay người tiêu dùng.  

Ngày nay, không chỉ có các mô hình kinh doanh lớn mới có thể xây dựng được một chuỗi cung ứng chuẩn. Với các doanh nghiệp không thể đầu tư một SCM đúng chuẩn, họ có thể tìm kiếm các đơn vị chuyên phụ trách từng khâu, chẳng hạn: tìm hàng, nhập hàng, xuất hàng, vận chuyển và thanh toán. Chỉ với việc làm tốt những điều này, doanh nghiệp đã có những lợi thế cạnh tranh nhất định. 

Lợi ích của chuỗi cung ứng (SCM)

Xây dựng thành công một chuỗi cung ứng là chưa đủ, doanh nghiệp cần phải biết quản trị chuỗi cung ứng đó như thế nào cho hiệu quả. Một khi được thực thi tốt, doanh nghiệp sẽ nhận được hàng loạt các lợi ích như: 

  • Giảm số lượng hàng tồn kho từ 25-60%;
  • Giảm chi phí đầu tư SCM từ 25-50%; 
  • Gia tăng lợi nhuận sau thuế tới 20%. 
  • Dự báo sản xuất chính xác có thể sẽ tăng từ 25-80% đơn hàng, cộng với vòng cung ứng đơn hàng có thể được cải thiện được tới 30-50%. 

Điển hình như các ông lớn Samsung, Apple, hay Coca-Cola, nhờ có chuỗi cung ứng hiệu quả mà trở thành các tập đoàn đứng đầu trên thế giới. Các tập đoàn này đã đạt lợi nhuận cao hơn 40% so với đối thủ cùng ngành.

Quy trình hoạt động của một chuỗi cung ứng đơn giản 

Quy trình SCM đơn giản và căn bản thường bao gồm tất cả các công đoạn như sau: 

Quy trình căn bản của một chuỗi cung ứng.
Quy trình căn bản của một chuỗi cung ứng.

Hoạch định 

Hoạch định trước luôn là bước quan trọng trước khi bắt đầu vận hành, đưa vào sản xuất một mặt hàng nào đó. Hoạch định tốt luôn giúp cho doanh nghiệp có thể dự đoán được các vấn đề sau:  

  • Dự báo trước lượng cầu: Xác định rõ nhu cầu của người tiêu dùng để sản xuất sao cho phù hợp, không để bị thiếu hụt hoặc bị dư thừa và dẫn đến tồn kho quá mức.
  • Định giá sản phẩm bán ra: Đây là yếu tố rất quan trọng  trong cạnh tranh. 
  • Quản lý lưu kho hàng hóa: Quản lý số lượng hàng tồn kho, làm giảm chi phí lưu kho xuống mức tối thiểu.

Nguồn hàng

Tìm kiếm nguồn hàng liên quan tới việc nhận biết được điểm mạnh và điểm yếu của các nhà cung cấp khác nhau, từ đó chọn ra nhà cung cấp hoàn hảo nhất cho mình.

Sản xuất

Sản xuất là hoạt động quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng, thường gồm 3 hoạt động chính:

  • Lên ý tưởng thiết kế: Nhằm đáp ứng các nhu cầu về kiểu dáng, đặc tính của sản phẩm phù hợp với nhu cầu của khách hàng. 
  • Quy trình sản xuất: liên quan đến việc tính toán thời gian sản xuất để đáp ứng kịp thời số lượng hàng hóa và đảm bảo thời gian giao hàng.
  • Quản lý phương tiện vận chuyển. 

Phân phối sản phẩm

Phân phối sản phẩm đến tay người tiêu dùng cần tuân theo các hoạt động sau: 

  • Quản lý đơn hàng: Quản lý chi tiết về số lượng, thời gian và địa điểm giao hàng
  • Lịch trình giao hàng: Lên lịch giao hàng cụ thể sao cho thuận tiện, logic và nhanh chóng nhất.
  • Quy trình đổi/trả hàng: Có một quy trình đổi/trả hàng chặt chẽ, cung cấp thông tin này cho cả khách hàng và nhân viên, sắp xếp nguồn lực cho việc đổi/trả hàng, có hệ thống thông tin quản lý việc đổi/trả hàng.

Các lưu ý quan trọng khi xây dựng chuỗi cung ứng

Quản trị chuỗi cung ứng là hoạt động xuyên suốt từ đầu vào tới đầu ra của doanh nghiệp, dưới đây là các lưu ý quan trọng giúp doanh nghiệp quản lý chuỗi cung ứng một cách hiệu quả:.

Ứng dụng công nghệ vào việc quản lý chuỗi cung ứng.

Phân khúc khách hàng theo nhu cầu

Mục đích là để chọn lọc khách hàng, không phải ai cũng đều có khả năng, nhu cầu chi trả như nhau. Việc này đòi hỏi doanh nghiệp phải nghiên cứu nhu cầu,  khả năng sinh lời ở từng phân khúc, tính toán chi phí, lợi nhuận và phát triển các dịch vụ chuyên biệt theo từng phân khúc khác nhau.

Khác biệt hóa sản phẩm và cập nhật các dấu hiệu của thị trường 

Để việc quản lý hiệu quả, đòi hỏi doanh nghiệp phải quan sát, cập nhật các thông tin về mẫu mã sản phẩm để kịp thời phân tích và đưa ra dự báo, các giải pháp để điều chỉnh việc sản xuất kịp thời. 

Phát triển việc ứng dụng công nghệ vào chuỗi cung ứng

Trong thời đại 4.0, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý chuỗi cung ứng là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp chủ doanh nghiệp, các nhà quản lý có được cái nhìn tổng thể, toàn cảnh về dòng lưu chuyển hàng hóa, thị trường, nhu cầu,…từ đó đưa ra các điều chỉnh phù hợp thông qua các phần mềm quản lý chuỗi cung ứng.