Bảng xếp hạng thương mại bền vững của Quỹ Hinrich cho thấy nỗ lực của các quốc gia châu Á nhằm cân bằng tăng trưởng kinh tế với bảo vệ  môi trường và phát triển nguồn lực xã hội.

thương mại, châu Á

thương mại, nghèo đói

thương mại, bền vững

thương mại, chỉ số

thương mại, bản đồ

thương mại, hồi phục

thương mại, đại học

thương mại, ô nhiễm

thương mại, môi trường

Nhiều người cho rằng châu Á được hưởng lợi lớn từ thương mại quốc tế, nhưng điều này chưa hẳn chính xác. Mở cửa kinh tế giúp châu Á trở thành nhà xuất khẩu hàng đầu trong nhiều ngành công nghiệp quan trọng. Thương mại cũng đã cải thiện chất lượng sống của người dân châu Á, đưa hơn một tỷ người thoát khỏi cảnh đói nghèo kể từ năm 1990.

Tuy nhiên, nếu không có các biện pháp kiểm soát thích hợp, tốc độ tăng trưởng nhanh như vậy có thể gây tác hại nghiêm trọng đối với môi trường và xã hội.

Dựa trên số liệu từ The Hinrich Foundation, chúng tôi đã phân tích Chỉ số Thương mại Bền vững (STI) năm 2020 của châu Á. Chỉ số này xếp hạng 19 nền kinh tế châu Á và Hoa Kỳ trên 3 hạng mục bao gồm kinh tế, xã hội và môi trường.

Thương mại bền vững là gì?

Thương mại quốc tế thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cho phép doanh nghiệp trong nước mở rộng, tiếp cận khách hàng mới và thị trường nước ngoài.

Tuy nhiên, những quốc gia tập trung quá nhiều vào xuất khẩu sẽ tự đặt mình vào rủi ro dài hạn lớn hơn. Ví dụ, việc mở rộng lĩnh vực sản xuất làm tăng nguy cơ ô nhiễm không khí và nguồn nước. Trong khi đó, phụ thuộc quá mức vào một sản phẩm hoặc lĩnh vực duy nhất cũng có thể khiến nền kinh tế nhạy cảm hơn với những biến động thị trường.

“Nguyên tắc cơ bản để củng cố nền tảng thương mại bền vững là sự cân bằng. Không thể duy trì thương mại chỉ vì lợi ích kinh tế mà không tính đến hậu quả môi trường và xã hội” – Merle A. Hinrich, người sáng lập và điều hành Global Sources, kiêm chủ tịch Quỹ Hinrich Foundation – cho biết. 

Do đó, thương mại bền vững không chỉ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và tăng cường nguồn lực xã hội. Qua đó, nó giúp các quốc gia có được sự cân bằng giữa các chính sách khuyến khích ngắn hạn và khả năng phục hồi dài hạn.

Chỉ số thương mại bền vững 

Chỉ số thương mại bền vững (STI) được tính dựa trên 3 nhóm tiêu chí cơ bản, với điểm số từ 0 tới 100.

châu Á, tiêu chí
Tiêu chí xếp hạng tính bền vững của chính sách thương mại.

Nhóm chỉ tiêu kinh tế đo lường khả năng phát triển kinh tế của một quốc gia thông qua thương mại. Trong khi đó, chỉ tiêu xã hội phản ánh mức độ ảnh hưởng của chính sách dân số đến phát triển thương mại, dựa trên chi phí và lợi ích của tăng trưởng kinh tế. Còn chỉ số môi trường đo lường khả năng quản lý rủi ro liên quan đến khí hậu.

Điểm số của từng mục sau đó được tổng hợp lại để cho ra bảng xếp hạng tổng thể, với mức điểm tối đa là 100.

Bảng xếp hạng thương mại bền vững châu Á 2020

Lần đầu tiên, Nhật Bản và Hàn Quốc đồng hạng nhất trong bảng xếp hạng STI. Cả hai quốc gia này đều từng lọt top 5 trước đó, nhưng năm 2020 đánh dấu cột mốc quan trọng, khi cả hai giành vị trí đầu bảng.

thương mại, xếp hạng
10 nền kinh tế châu Á dẫn đầu về tính bền vững.

Các nền kinh tế tiên tiến như Singapore, Hong Kong, Đài Loan cũng phát triển mạnh mẽ, đạt hơn 60 điểm chung cuộc. Những nước đang phát triển như Ấn Độ và Việt Nam đạt 40 – 50 điểm. 

Dưới đây là bảng xếp hạng các quốc gia theo từng tiêu chí cụ thể.

1. Kinh tế

Hong Kong lần đầu tiên đứng đầu nhóm các chỉ tiêu kinh tế nhờ chi phí thương mại thấp và là khu vực tài chính phát triển tốt. Dịch vụ tài chính đã tăng mức đóng góp vào GDP của Hong Kong từ 13% năm 2004 lên 20% vào năm 2018.

Luật an ninh quốc gia được khởi xướng gần đây đã dẫn đến nhiều bất ổn chính trị, có thể tác động tiêu cực đến thứ hạng của khu vực này trong tương lai.

châu Á, kinh tế
10 quốc gia/vùng lãnh thổ dẫn đầu tiêu chí kinh tế.

Trung Quốc cũng là một quốc gia có thành tích ấn tượng khi lần đầu tiên leo lên vị trí thứ ba. Nền kinh tế lớn nhất châu Á này có nhiều đối tác thương mại đa dạng, nên không bị phụ thuộc vào bất kỳ thị trường nào.

Năm quốc gia đứng cuối là Ấn Độ (thứ 16), Myanmar (thứ 17), Thái Lan (thứ 18), Pakistan (thứ 19) và Lào (thứ 20) đang gặp khó khăn từ những vấn đề như rủi ro thanh khoản – đặc biệt gây tổn hại cho thương mại vì không khuyến khích đầu tư trực tiếp từ nước ngoài.

2. Xã hội

Nhóm tiêu chí xã hội có điểm trung bình cao nhất, nhưng khoảng cách điểm giữa các quốc gia trong bảng xếp hạng cũng rộng nhất. Khoảng cách này ngày càng gia tăng trong những năm gần đây, từ 43,9 điểm năm 2018 lên 52,3 điểm năm 2020.

châu Á, xã hội
10 quốc gia/vùng lãnh thổ dẫn đầu tiêu chí xã hội.

Với lần thứ hai giành vị trí đầu bảng, Đài Loan tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu châu Á về phát triển nguồn nhân lực. Trình độ học vấn của người Đài Loan rất ấn tượng, với 93,6% dân số tiếp cận bậc đại học.

Trung Quốc thành công ở các tiêu chí khác, nhưng ở bảng này chỉ đứng thứ 16. Nguyên nhân chủ yếu do ảnh hưởng của chính sách một con – hiện đã được bãi bỏ – gây mất cân bằng giới tính và khiến dân số giảm.

3. Môi trường

Nhóm các tiêu chí về môi trường có điểm trung bình thấp nhất, chỉ Nhật Bản, Singapore, Hong Kong và Hàn Quốc đạt trên 75 điểm. 

thương mại, môi trường
10 quốc gia/vùng lãnh thổ dẫn đầu tiêu chí môi trường.

Top 4 quốc gia/vùng lãnh thổ có chỉ số môi trường tốt nhất châu lục đều đang thực thi các chính sách bảo vệ môi trường hiệu quả. Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc đã đưa ra kế hoạch định giá carbon từ thập kỷ trước. Tất nhiên, các quốc gia này vẫn còn vài thiếu sót. Ví dụ, Singapore bị hạn chế về đất đai, xếp thứ 16 trong chỉ số phá rừng. Đảo quốc sư tử là một trong những trung tâm dân cư đông đúc nhất thế giới, họ buộc phải phá rừng để có thêm không gian định cư và đô thị hóa.

Châu Á trở lại ấn tượng sau COVID-19

Bất chấp những thiệt hại mà COVID-19 gây ra, châu Á vẫn cho thấy nhiều tín hiệu khả quan. Trung Quốc đã giảm lượng khí thải carbon xuống 200 triệu tấn trong vòng một tháng. Ước tính rằng chỉ sau 2 tháng, mức ô nhiễm giảm xuống ở Trung Quốc đã cứu sống 77.000 người.

Thành tựu tạm thời này nhắc nhở các quốc gia về những gì họ phải đánh đổi – môi trường và xã hội – để tăng trưởng kinh tế. Đáp lại, các chính phủ châu Á tiếp tục thể hiện nhiều động thái đảm bảo tính bền vững lâu dài. Nhật Bản và Hàn Quốc đều cam kết đạt mức trung hòa carbon vào năm 2050, Trung Quốc cũng đặt mục tiêu tương tự cho năm 2060.

Bến Hà

Theo Visual Capitalist

 

Có thể bạn quan tâm:

Mitsubishi xây dựng nhà máy điện gió tại Lào để bán điện cho Việt Nam

Fujifilm tìm lối đi mới, thu lợi nhuận kỷ lục giữa đại dịch