Nền kinh tế đổi mới đòi hỏi các tập đoàn cần phải nghiên cứu và áp dụng các biện pháp quản trị hiện đại vào sản xuất. Một trong những biện pháp quản trị sản xuất tân tiến đã xuất hiện vào khoảng thập niên 80 nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng có thể ứng dụng thành công. Lean manufacturing – Sản xuất tinh gọn đã được Toyota ứng dụng vào sản xuất để rồi đã làm cho thế giới phải để mắt đến mình một cách đầy kinh ngạc. Toyota đã sản xuất ra những chiếc ô tô bền hơn và ít bị hư hỏng hơn cường quốc ô tô số 1 thế giới là Hoa Kỳ. Vậy sản xuất tinh gọn là phương pháp quản trị như thế nào mà không phải doanh nghiệp nào cũng có thể đạt được thành công? Tất cả sẽ được bật mí trong bài viết sau đây. 

sản xuất tinh gọn là gì

Nguồn: Blog Kinh Tế

Lean Manufacturing – Sản xuất tinh gọn là gì? 

Đi thẳng vào trọng tâm, sản xuất tinh gọn là một hệ thống các phương pháp và công cụ nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất bằng cách loại bỏ các công đoạn lãng phí, không tạo ra giá trị trong sản xuất và cho khách hàng. Ngoài ra, sản xuất tinh gọn sẽ giúp giảm bớt hoặc loại bỏ hoàn toàn chi phí sản xuất không cần thiết nhằm mang lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp. 

Bên cạnh Lean Manufacturing (Sản xuất tinh gọn), các cấp độ cao hơn của khái niệm “Lean” có thể kể đến Lean Enterprise (Doanh nghiệp tinh gọn) và Lean Thinking (Tư duy tinh gọn). Từ những khái niệm mở rộng của các khía cạnh trên, “lean” có thể được hiểu là các phương pháp loại bỏ các hoạt động không đem đến giá trị nhưng lại tăng chi phí trong hoạt động sản xuất hoặc cung ứng dịch vụ cho khách hàng. 

Nguồn gốc của sản xuất tinh gọn? 

Vậy sản xuất tinh gọn có nguồn gốc và được các doanh nghiệp bắt đầu ứng dụng từ khi nào? 

Sakichi Toyoda – người sáng lập nên công ty Toyoda Automatic Loom Works (Nhà máy dệt tự động) mà ngày nay là tập đoàn ô tô Toyota nổi tiếng toàn cầu là người đi tiên phong cho công nghệ sản xuất tinh gọn. Trước khi khám phá và ứng dụng sản xuất tinh gọn, tập đoàn đã đến thăm nhà máy Rouge của Ford để học hỏi thêm về công nghệ sản xuất hàng loạt, Công nghệ này chuyên cho ra đời số lượng lớn các sản phẩm tiêu chuẩn, tuy nhiên, lại tập trung vào số lượng thay vì yêu cầu của mỗi khách hàng. 

Cha đẻ của nhà máy Toyoda ứng dụng sản xuất tinh gọn
Ông Sakichi Toyoda – cha đẻ của nhà máy dệt tự động Toyoda Automatic Loom Works mà ngày nay là tập đoàn sản xuất ô tô Toyota nổi tiếng toàn cầu. (Nguồn: Hamamatsu-daisuki.net)

Nhận thấy công nghệ sản xuất hàng loạt của Ford không phù hợp với thị trường Nhật Bản còn khá nhỏ và nhu cầu sản xuất khác nhau. Tập đoàn Toyoda đã bắt đầu kết hợp với Taiichi Ohno – người được biết đến là cha đẻ của hệ thống sản xuất Toyota với “Mười giới hạn” của sản xuất tinh gọn. 

Người sáng lập ra hệ thống sản xuất tinh gọn Toyota

Taiichi Ohno- người hùng của hệ thống sản xuất Toyota (Toyota Production System). (Nguồn: QAD.com)

Từ đó, phương pháp quản trị sản xuất tinh gọn được biết đến rộng rãi hơn và lần đầu xuất hiện trong cuốn sách quản lý kinh điển “The machine that changed the world” vào năm 1990. Cuốn sách đã chỉ ra một cách thấu đáo những lợi thế và ưu điểm của sản xuất tinh gọn so với sản xuất hàng loạt. Sản xuất tinh gọn thực sự sẽ đánh bại và giành chiến thắng không chỉ trong sản xuất mà còn áp dụng trong phân phối, bán lẻ và nhiều ngành hàng sản xuất khác. 

Mục tiêu của sản xuất tinh gọn? 

Như đúng cái tên “Sản xuất tinh gọn”, làm sao để cùng mức sản lượng và chất lượng đầu ra nhưng các yếu tố đầu vào và trong quá trình sản xuất đều tối ưu và hiệu quả nhất. 

  • Thời gian sản xuất ít hơn: thời gian sản xuất bao gồm thời gian chuẩn bị đầu vào, thời gian trong quá trình sản xuất và các công đoạn liên quan như mẫu mã, đóng gói, kiểm tra thành phẩm,…

Thời gian đầu vào bao gồm thời gian chuẩn bị nguyên vật liệu, nhân công, lên kế hoạch,…Thời gian khi sản xuất cần tối ưu chu kỳ sản xuất, thời gian chờ đợi giữa các công đoạn và quy trình,…

  • Cách bố trí nhà máy: Thoạt nhìn, nhiều người sẽ nghĩ cách bố trí nhà máy không ảnh hưởng nhiều đến quá trình và chất lượng sản xuất. Tuy nhiên, đây là một trong những yếu tố tiềm năng ảnh hưởng đến thời gian và năng suất nhân công làm việc. Máy móc nên được đặt theo thứ tự quy trình sản xuất, nguyên vật liệu nên được sắp xếp luân chuyển thế nào, nhân công nên tập trung và bố trí ra sao,…
Bố trí nhà máy hiệu quả trong hệ thống sản xuất tinh gọn
Cách bố trí nhà máy hiệu quả là một trong các yếu tố của sản xuất tinh gọn. (Nguồn: Vilas)
  • Giảm nhân sự và nguồn lực cho việc kiểm tra chất lượng: Thành phẩm ở mỗi công đoạn nên được nhân sự tại công đoạn đó kiểm tra, đảm bảo và hoàn chỉnh. Việc này sẽ giúp tinh giản nhân sự cho khâu kiểm tra chất lượng cuối cùng và giảm thiểu tổng thời gian sản xuất. 
  • Giảm thiểu lãng phí hữu hình và vô hình

Nếu không áp dụng hệ thống sản xuất tinh gọn, các doanh nghiệp sẽ có nguy cơ phí phạm nguồn nguyên vật liệu đầu vào cũng như nguồn nhân công sản xuất. Ngoài ra, sản phẩm dở dang giữa các công đoạn sản xuất sẽ dẫn đến lượng hàng tồn kho nhiều và nguồn vốn lưu động tăng cao. Do đó, doanh nghiệp ứng dụng thành công phương pháp sản xuất tinh gọn không những có thể tối ưu hóa quá trình sản xuất mà còn tiết kiệm được nguồn chi phí dồi dào. Tại sao không?

Quy tắc cơ bản của sản xuất tinh gọn

Sản xuất tinh gọn đem lại kết quả sản xuất tối ưu với chi phí hiệu quả và chất lượng vượt trội. Vậy các phương pháp và quy tắc cơ bản mà sản xuất tinh gọn đem tới bao gồm những gì? 

các quy tắc cơ bản của sản xuất tinh gọn
Nguồn: Nhà máy thông minh
  • Nhận diện và hiểu được các lãng phí 

Nếu con người không nghiêm túc ngồi xuống, đánh giá và tìm hiểu những điểm “dư thừa” trong sản xuất thì khó có thể nhận diện các điểm lãng phí nên cần loại bỏ. Đầu tiên, doanh nghiệp cần nên thảo luận với khách hàng để hiểu được mục tiêu và mong đợi của họ về sản phẩm. Đối với họ, sản phẩm như thế nào sẽ tạo ra giá trị và ngược lại? 

Có ba nhóm liên quan đến giá trị có thể được liệt kê như sau:

1. Các hoạt động tạo giá trị;
2. Các hoạt động không tạo giá trị và
3. Các hoạt động không đem lại giá trị nhưng cần thiết.

Thật đáng ngạc nhiên khi nhóm 2 chiếm đến 60% trong khi nhóm 1 chỉ chiếm khoảng 5% giá trị sản xuất. Vậy nhiệm vụ của các doanh nghiệp là làm thế nào để loại bỏ 60% các lãng phí ấy mà vẫn đảm bảo yêu cầu và tiêu chuẩn của khách hàng. 

  • Tiêu chuẩn hóa cách thực hiện 

Để có thể đồng nhất, tạo ra giá trị cao nhất và như nhau cho kết quả cuối cùng, doanh nghiệp cần phải chuẩn hóa tất cả quy trình thực hiện. Các khía cạnh cần tiêu chuẩn hóa bao gồm trình tự công việc, nội dung thực hiện công việc, thời gian chuẩn cho mỗi bước và các yêu cầu phụ đi kèm. 

Quy trình chuẩn hóa nhằm giảm thiểu sự biến động từ đó tạo ra kết quả tương đối đồng nhất. Điều này cũng sẽ dễ dàng hơn cho nhân viên khi tiếp cận với các đầu công việc mới, tránh làm việc theo cảm tính và có quy chuẩn để đo lường hiệu quả công việc. 

Tiêu chuẩn hóa cách thực hiện trong sản xuất tinh gọn
Nguồn: Anchieta
  • Dòng chảy hoạt động liên tục

Để có thể giảm thiểu thời gian sản xuất với nguyên lý của Lean Manufacturing, các quy trình cần hoạt động một cách liên tục theo một dòng chảy. Các hoạt động hoặc công đoạn dẫn đến việc gián đoạn toàn bộ chu trình phải tuyệt đối loại bỏ và cần được cải thiện. 

  • Just in time (JIT) – nguyên lý Kéo trong sản xuất 

Just in time (JIT) là một trong những khái niệm cơ bản và quen thuộc của những ai đã và đang tìm hiểu Sản xuất tinh gọn. JIT còn được gọi với một cái tên khác – đó là sản xuất kịp thời. JIT đảm bảo sản phẩm được sản xuất ra trong các công đoạn giữa của quy trình vừa đủ, kịp thời và phục vụ liền kề cho công đoạn sau. Điều này sẽ giúp giảm thiểu được việc tồn kho bán thành phẩm giữa các công đoạn, giảm thiểu được thời gian chờ đợi từ đó loại bỏ đi các lãng phí không đáng có. 


Nguyên lý kéo trong sản xuất tinh gọn
Just in time (JIT) – Nguyên lý kéo hay sản xuất kịp thời trong sản xuất tinh gọn. (Nguồn: Quản Lý Sản Xuất)

  • Chất lượng từ gốc 

Mục tiêu của sản xuất tinh gọn đó là giảm thiểu được số lượng nhân viên kiểm tra chất lượng ở giai đoạn cuối của quy trình sản xuất. Muốn thực hiện được điều này, mỗi công đoạn phải được kiểm tra, sửa chữa từ gốc mà không nên đợi đến khi hoàn thành sản phẩm. Đây được xem là nhiệm vụ của mỗi công nhân tại mỗi giai đoạn sản xuất. 

  • Liên tục hoàn thiện và cải tiến quy trình 

Sản xuất tinh gọn không phải là công việc được thực hiện một lần mà cần hoàn thiện và cải tiến liên tục trong suốt quá trình lâu dài. Mỗi nhân viên tại mỗi công đoạn sản xuất có thể là người làm về Lean để cùng nhau hoàn thiện và mang lại sản phẩm tối ưu nhất. 

Đến đây thì EI Industry tin là bạn đã nắm được phần nào Lean Manufacturing – Sản xuất tinh gọn là gì và hoạt động như thế nào. Vậy Sản xuất tinh gọn có dễ dàng thực hiện và những công ty nào đã ứng dụng thành công trong thực tiễn? Hãy đón xem ở bài viết sau nhé. 

Tag: Quản trị sản xuất 

Nguồn tư liệu:

Lean Manufacturing là gì? Khám phá những nhà máy ứng dụng Lean

Lean manufacturing là gì? Lịch sử hình thành và phát triển