Chuyển đổi số trong sản xuất đặt ra nhiều thách thức cũng như cơ hội mới. Liệu văn hóa doanh nghiệp của bạn đã sẵn sàng cho thay đổi bước ngoặt này? 

Văn hóa số – hạt giống cần chăm bón

Hãy nghĩ tới văn hóa như một hạt giống, nó phát triển như thế nào phụ thuộc vào công chăm bón của bạn. Một khi hạt giống đã nảy mầm và bén rễ, cây non cần được chăm sóc đúng cách để tạo nên những vụ mùa bội thu. 

Mô hình kiến tạo giá trị của ngành sản xuất đang biến đổi. Hệ thống điều hành kỹ thuật số (Digital Operating Systems – DOS) có thể tạo ra mức tăng năng suất khổng lồ và lợi thế cạnh tranh đáng kể. Tuy nhiên, để triển khai thành công, DOS phải bắt nguồn từ phương pháp Lean – mà cốt lõi là tập trung mạnh mẽ vào việc xây dựng năng lực giải quyết vấn đề và cải tiến quy trình ở tất cả mọi cấp độ của tổ chức.

Về bản chất, thực hiện Lean sẽ thay đổi phương pháp làm việc và tạo ra “những con người có tư duy” – có thể thay đổi cơ bản văn hóa của một công ty.

Để triển khai DOS thành công, các thiết bị, phần mềm, công cụ hiện đại là không thể thiếu, nhưng nếu chỉ có công nghệ thôi thì chưa đủ. Rõ ràng, con người là yếu tố quan trọng nhất. Các doanh nghiệp phải thay đổi chiến lược của mình, áp dụng những cách tư duy mới. Từ đó, đội ngũ của họ mới thực sự tận dụng và mở ra được những lợi ích to lớn mà DOS và chuỗi cung ứng tích hợp mang lại. 

Nguy cơ phân hóa nội bộ khi chuyển đổi số

Công nghệ số là yếu tố thúc đẩy mạnh mẽ, nhưng cũng có thể xây nên vách ngăn vô hình giữa những người lao động, hay các phòng ban với nhau. Các đơn vị điều hành, bộ phận hoặc cá nhân trong tổng thể lực lượng lao động có thể bị chia tách làm hai phần: một bên là những người có khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ số, bên còn lại thì không.

Đây là một rủi ro đáng kể, đặc biệt là với các nền kinh tế, thị trường, tổ chức và chuỗi cung ứng mới xuất hiện trong đại dịch. Giống như một công ty không thể có hai nền văn hóa – một dành riêng cho những người làm việc từ xa và một để thúc đẩy các hoạt động sản xuất tại chỗ – năng lực kỹ thuật số cũng không thể bị phân tầng. Một doanh nghiệp số từ gốc đến ngọn phải có tư duy số thống nhất từ trong tầm nhìn, trong toàn bộ hoạt động và toàn bộ tổ chức.

văn hóa, chia rẽ
Đừng để chuyển đổi số phân hóa nội bộ.

Vai trò lãnh đạo trong kỷ nguyên số

Từ “lead” (lãnh đạo) có liên kết với từ gốc Ấn – Âu “laidjan” – nghĩa là du hành. Trong kỷ nguyên số – hiện đang dần chuyển sang kỷ nguyên sáng tạo (Imagination Age) – từ này vô cùng phù hợp để mô tả vai trò lãnh đạo: khám phá, tìm ra những biên giới mới, như những gì doanh nghiệp kỳ vọng ở nhóm quản lý. Người lãnh đạo phải là những người thúc đẩy sự thay đổi và dẫn dắt tổ chức đi về phía trước, thông qua cánh cửa kỹ thuật số.

Khi các tổ chức số hóa quy trình kinh doanh, người quản lý phải áp dụng phong cách lãnh đạo mới, tập trung vào việc hỗ trợ và cộng tác với các nhóm tiền tuyến để khuyến khích mọi người tham gia và giải quyết vấn đề.

Nhưng tốc độ phát triển công nghệ hiện đang vượt xa khả năng của các nhà lãnh đạo và quản lý, khiến họ gặp khó khăn trong việc hình dung cách tận dụng. Đồng thời, công nghệ cũng đang tăng tốc vượt quá khả năng áp dụng, khai thác các công cụ có sẵn của người lao động.

Đây chính là thách thức cơ bản đối với khả năng cạnh tranh, tỷ suất hoàn vốn và khả năng tồn tại trước tương lai đầy biến động của các nhà sản xuất trên hành trình số hóa. 

Hòa hợp kỹ thuật số

Từ trước đại dịch, ngành sản xuất đã phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng lớn. Năng suất trên mỗi giờ của nhân viên giảm ở hầu hết các khu vực địa lý, do tình trạng thiếu hụt và không phù hợp về kỹ năng đã lan tràn trong lĩnh vực này trong hơn một thập kỷ.

Đáng nói hơn, chỉ có một số ít lực lượng lao động trên toàn cầu gắn kết với văn hóa doanh nghiệp – khoảng 15% – và số liệu này trong ngành sản xuất Hoa Kỳ là 25%. 

Đây là dấu hiệu quản lý yếu kém của một bộ phận lãnh đạo thiếu kết nối. Cần có một biến chuyển lớn trong văn hóa và khi các nhà sản xuất chuyển đổi sang DOS, cơ hội kép sẽ tự xuất hiện. Thật vậy, chuyển đổi kỹ thuật số toàn diện, tích hợp đòi hỏi một lực lượng lao động có khả năng, tiếp thu và hòa hợp với kỹ thuật số. 

văn hóa, hòa hợp
Chuyển đổi số đòi hỏi nguồn nhân lực phù hợp với nó.

Dục tốc bất đạt

Cần nhiều thời gian và hoạt động cụ thể để số hóa thật sự đi vào mọi mặt hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Vội vàng chạy theo cuộc đua số hóa, doanh nghiệp có thể mất nhiều hơn được. Lập kế hoạch chính là chìa khóa giúp các doanh nghiệp hiểu mức độ thay đổi cần thiết và chiều sâu của các vấn đề liên quan. Lộ trình đầu tư công nghệ phải phù hợp với kỹ năng của đội ngũ.

Trừ khi có những lý do quan trọng bắt buộc phải thúc đẩy nhanh một bộ phận hoặc khu vực, doanh nghiệp nên đồng bộ hóa các đợt triển khai số hóa trong toàn công ty.

Những người tiên phong số hóa có thể đạt được tỷ suất lợi nhuận tốt hơn tới 50% so với nhóm tụt lại phía sau trong ngành. Nhưng hãy hiểu nguyên tắc lợi thế của người đi trước tùy thuộc vào ứng dụng cụ thể của nó đối với từng ngành và từng lĩnh vực hoạt động riêng biệt. Mọi cuộc đua đều cần có tốc độ, nhưng sẽ thuận lợi hơn hến bạn chia hành trình này thành từng chặng nhỏ, để khoảng cách số giữa các bộ phận và hoạt động hiện tại không quá chênh lệch. Từ đó, việc điều phối và hợp tác sẽ dễ dàng và hiệu quả hơn.

Người giành chiến thắng chung cuộc sẽ là những tổ chức chọn văn hóa làm nền tảng cho chuyển đổi số và thu hút toàn bộ đội ngũ của mình tham gia vào hành trình khám phá và chinh phục những kỹ năng làm việc mới.

Xây dựng văn hóa gắn kết trong chuyển đổi số

Có rất nhiều bằng chứng cho thấy mối quan hệ giữa sự gắn kết nội bộ và năng suất. Các phân tích gần đây khẳng định vai trò của động lực: một nhóm được truyền cảm hứng có thể mang lại năng suất cao gấp đôi so với nhóm khác.

Điều này mang đến cơ hội to lớn cho các nhà lãnh đạo. 

Chiến lược nhân sự ngày càng khẳng định vai trò quan trọng của mình. Nên tuyển dụng dựa trên thái độ và tính cách phù hợp với văn hóa của tổ chức; đào tạo và nâng cao kỹ năng liên tục để trau dồi tư duy phát triển trong lực lượng lao động nói chung. Hãy chắc chắn rằng tầm nhìn và mục đích của công ty bạn rõ ràng và gửi những tín hiệu dẫn đường chính xác cho đội ngũ của mình.

Hướng tới một nền văn hóa hiệu suất cao

Cần hiểu rằng chuyển đổi số không phải là quản lý sự thay đổi. Công nghệ sẽ tiếp tục nâng cao tiềm năng và phá vỡ các mô hình kinh doanh. Điều quan trọng là phải xây dựng được một nền văn hóa không ngại thay đổi để có thể đối mặt với bất kỳ biến động nào trong tương lai. Các nhà sản xuất, theo một nghĩa rất thực tế, giờ đây đang sống trong một môi trường không ngừng thay đổi.

Những biện pháp sau sẽ hữu ích cho văn hóa doanh nghiệp trên hành trình chuyển đổi số:

  • Giao tiếp một cách có ý nghĩa. Chuyển đổi thành công đòi hỏi sự giao tiếp nhanh chóng, minh bạch và liên tục. Ai cũng đánh giá cao những thông điệp rõ ràng, trung thực. Giao tiếp có thể là mấu chốt của văn hóa, nên đừng bao giờ để nó bị gián đoạn.
  • Trao quyền tự chủ và mong đợi trách nhiệm giải trình. Các nhà quản lý sản xuất giỏi đều hiểu được sự cần thiết của việc trao cơ hội và khuyến khích sách tạo. Nếu thực hiện hiệu quả, các hoạt động khuyến khích này giúp tối ưu quyền tự chủ của con người khi làm việc với máy móc. Các mục tiêu rõ ràng, thống nhất, với trách nhiệm giải trình cụ thể chính là cơ hội để mọi người gắn kết hơn với công việc. 
  • ‘Con người là trên hết’. Nhân viên trong ngành đều hiểu rằng họ là một phần của quá trình sản xuất. Nhưng khi mọi người cảm thấy mình là một phần của nhóm, thấy rằng công việc của mình được coi trọng, họ có nhiều khả năng làm việc hiệu quả hơn và chủ động giải quyết vấn đề. Những nhà lãnh đạo hiểu được điều này sẽ tạo được động lực làm việc, tăng khả năng sáng tạo trong nội bộ doanh nghiệp, tiết kiệm cho công ty hàng triệu USD hoặc nâng cao đáng kể quy trình, sản phẩm.

Văn hóa là một con đường hai chiều, nhân viên được hỗ trợ đúng mức sẽ dễ dàng tiếp nhận sự thay đổi của tổ chức hơn và mang lại cho doanh nghiệp nhiều lợi ích hơn.

văn hóa, con người
Được hỗ trợ đúng mức, nhân viên sẽ dễ dàng tiếp nhận những thay đổi của tổ chức hơn.
  • Gương mẫu và gắn kết. Chuyển đổi thường bắt đầu bằng những thay đổi về hành vi của nhóm lãnh đạo. Bằng cách thể hiện cam kết đối với phương thức làm việc mới và chấp nhận trách nhiệm trong vai trò huấn luyện, một nhà lãnh đạo sẽ trở thành nguồn cảm hứng để mọi người thay đổi.

Một thách thức to lớn đối với các nhà lãnh đạo là làm sao để văn hóa – vốn trừu tượng và vô hình – trở thành hữu hình. Hãy nghĩ về cách một hạt giống trưởng thành. Một chiếc rễ nhỏ xuyên qua đất; sau đó đâm chồi nảy lộc và ngày một vươn cao bất ngờ nếu đủ nước và ánh sáng. 

Rõ ràng, chuyển đổi số là một hành trình và văn hóa chính là thái độ giúp doanh nghiệp vượt qua những khó khăn, thách thức nẩy sinh trên hành trình đó.

Bến Hà

Theo Industry Today

 

Có thể bạn quan tâm:

Tổ chức của bạn màu gì?

Giá trị của các nhà quản lý cấp trung

Phù hợp vs. đa dạng – chiến lược tuyển dụng nào tốt hơn cho doanh nghiệp?