Báo cáo Chỉ số Logistics thị trường mới nổi 2021 – do nhà cung cấp dịch vụ kho vận hàng đầu thế giới Agility vừa công bố – cho thấy Việt Nam đã tăng 3 bậc xếp hạng so với năm 2020, đứng ở vị trí thứ 8 trong top 10 quốc gia đứng đầu.

Báo cáo chỉ số Logistics các thị trường mới nổi năm 2021 là báo cáo tổng hợp hàng năm của Agility về tình hình ngành Logistics toàn cầu. Có hơn 1.200 chuyên gia trong ngành và các giám đốc điều hành ngành chuỗi cung ứng tham gia khảo sát này. Họ cho rằng nền kinh tế thế giới không thể phục hồi sau ít nhất  2 năm nữa.

Chỉ số này là thước đo tổng thể về khả năng cạnh tranh của các quốc gia dựa trên thế mạnh logistics quốc tế và trong nước và các nguyên tắc kinh doanh cơ bản – những yếu tố khiến các quốc gia trở nên hấp dẫn đối với các nhà cung cấp dịch vụ hậu cần, giao nhận, hãng tàu, hãng hàng không và nhà phân phối.

Việt Nam đứng thứ 8 trong về chỉ số Logistics các thị trường mới nổi năm 2021

Báo cáo Chỉ số Logistics thị trường mới nổi 2021 mà Agility vừa công bố cho thấy Việt Nam đã tăng 3 bậc xếp hạng so với năm 2020, đứng ở vị trí thứ 8 trong top 10 quốc gia đứng đầu.

Theo Agility, Việt Nam là một trong những quốc gia thành công nhất trên toàn cầu về việc đối phó với COVID-19. Mức tăng 3 hạng của Việt Nam lên vị trí thứ 8 là mức tăng nhanh nhất ở nửa trên của bảng xếp hạng và thay thế Thái Lan trong top 10.

Trong những năm gần đây, năng lực sản xuất, trình độ công nghệ của Việt Nam đã tăng đáng kể, thu hút đầu tư FDI từ các nhà sản xuất nâng cao chuỗi giá trị. Mặc dù vậy, theo Agility, Việt Nam cũng gặp nhiều thách thức như đầu tư vào công nghệ cao của Việt Nam còn thiếu kỹ năng và kiến thức để sản xuất hàng hoá có giá trị cao nhất.

Theo Kế hoạch hành động nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2025, tỷ trọng đóng góp của dịch vụ logistics vào GDP của Việt Nam đạt 5-6%, tốc độ tăng trưởng dịch vụ logistics đạt 15%-20%, tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics đạt 50%-60%, chi phí logistics giảm xuống tương đương 16%-20% GDP, xếp hạng theo chỉ số năng lực quốc gia về logistics (LPI) trên thế giới đạt 50 trở lên.

Năm 2021, kinh tế thế giới chưa thể phục hồi

Các nhà điều hành ngành chuỗi cung ứng dự đoán kinh tế toàn cầu sẽ không được phục hồi cho đến năm 2022 hoặc xa hơn, mặc dù kỳ vọng rằng châu Á, Bắc Mỹ và châu Âu sẽ phục hồi trong năm nay từ sự suy thoái do đại dịch COVID-19 gây ra.

Điểm mạnh của báo cáo này là chỉ ra được đâu là các thị trường có khả năng phục hồi tốt khi đối mặt với nghịch cảnh và đâu là những thị trường mong manh hơn. Một số quốc gia – đặc biệt là Trung Quốc và Việt Nam – đã có thể tái cân bằng xung quanh nhu cầu tiêu dùng và công nghiệp trong nước, nhưng phần lớn vẫn phụ thuộc nhiều vào thị trường quốc tế và đầu tư nước ngoài. 

Sự thiếu hụt nhu cầu toàn cầu, kết hợp với sự đứt gãy của mạng lưới hậu cần hàng không và đường biển, đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho các nền kinh tế này. Khi cuộc khủng hoảng COVID cuối cùng cũng qua đi trong hai năm tới, những người kiên cường nhất sẽ hồi phục nhanh nhất.

Các quốc gia có sự chuyển biến chỉ số Logistics mạnh mẽ nhất

Năm 2021, Trung Quốc và Ấn Độ vẫn đứng đầu Chỉ số tổng thể. Việt Nam nhảy vọt lên vị trí thứ 8, tăng ba bậc. Các thị trường châu Á – Thái Bình Dương và vùng Vịnh thống trị trong top 10. Nigeria tăng năm bậc lên vị trí thứ 30, mức tăng cao nhất đối với một quốc gia châu Phi cận Sahara trong suốt 12 năm qua.

Top 10 quốc gia dẫn đầu chỉ số Logistics thị trường mới nối 2021
Top 10 quốc gia dẫn đầu chỉ số Logistics thị trường mới nối 2021

Các quốc gia vùng Vịnh vượt trội hơn hầu hết các quốc gia khác về môi trường kinh doanh, nhưng 8 thị trường Mỹ Latinh đã cải thiện thứ hạng cơ bản về kinh doanh của họ. Malaysia và Nigeria đã có những động thái đi lên đáng chú ý nhất trong lĩnh vực hậu cần trong nước. Thổ Nhĩ Kỳ, Brazil, Morocco, Ukraine, Kenya và Myanmar đã đạt được tiến bộ trong khả năng cạnh tranh logistics quốc tế.

Trong cuộc khảo sát, các giám đốc điều hành logistics cho biết xem Covid là yếu tố lớn nhất trong việc xác định thời điểm kinh tế toàn cầu phục hồi, coi quan hệ thương mại Mỹ-Trung, Brexit,… và các yếu tố khác là thứ yếu.

Họ cũng cho rằng các công ty, thị trường và khu vực sẵn sàng phục hồi nhanh nhất có thể là những công ty sử dụng công nghệ kỹ thuật số để thu thập dữ liệu, chia sẻ thông tin, nhận diện chuỗi cung ứng và giao dịch với khách hàng và các bên liên quan.

Các nhà điều hành trong ngành đang cố gắng bảo vệ chuỗi cung ứng bằng cách tăng tốc áp dụng công nghệ và khả năng kinh doanh trực tuyến (41,3%) so với lựa chọn chuyển sản xuất thông qua các chiến lược nhiều cửa hàng, gần cửa hàng hoặc thuê lại (21,9%).

Các giám đốc điều hành logistics thấy có sự gián đoạn trong toàn bộ chuỗi cung ứng vào năm 2020, cho biết họ phải vật lộn để đối phó với tắc nghẽn cảng (19,6%), năng lực vận tải (18,4%), nguồn cung cấp linh kiện và đầu vào (16,9%), phân phối và giao hàng (16,1%), duy trì hoạt động quốc tế (15,1%), và lưu trữ (13,8%).

Trong hoạt động của riêng mình, các nhà điều hành ngành cho biết khó khăn nhất mà họ đối mặt trong thời gian qua  là lập kế hoạch và dự báo cho cả cung và cầu. Quản lý đơn hàng và dòng tiền là những lĩnh vực tiếp theo bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi đại dịch.

Hơn một nửa (52,0%) số người được hỏi nói rằng họ có kế hoạch tăng cường hoạt động kinh doanh ở các thị trường đang phát triển hoặc tin tưởng hơn vào các nền kinh tế mới nổi. Chỉ 19,5% các nhà điều hành có ý kiến ngược lại.

Điểm nổi bật về Chỉ số và Khảo sát Logistics năm 2021

Ngay cả khi đã cân nhắc giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc, rất ít công ty có kế hoạch đưa việc làm trong lĩnh vực sản xuất về nước (7,8%). Các nhà điều hành trong ngành cho biết họ sẽ chuyển hoạt động sản xuất của mình về Việt Nam (19,6%), Ấn Độ (17,4%) và Indonesia (12,4%), tiếp theo là Thái Lan (10,3%) và Malaysia (9,6%).

Mặc dù giảm thiểu tổng chi phí là động lực thúc đẩy sự thay đổi tổng thể trong chuỗi cung ứng sản xuất, nhưng lao động giá rẻ hầu như không phải là yếu tố cần xem xét (2.2%) khi các công ty đầu tư vào các thị trường mới nổi. Các nhà điều hành cho rằng các yếu tố quan trọng nhất là sự quan liêu và quy định của chính phủ (25,8%); chất lượng cơ sở hạ tầng (14,1%); và cung cấp lao động có kỹ năng (8,0%). Khi các công ty khảo sát các địa điểm sản xuất mới, họ cho biết mối quan tâm lớn nhất của mình là cơ sở hạ tầng (14,5%) và chi phí phát sinh (13,5%).

Trong số các giám đốc điều hành, 19,1% nói rằng doanh số năm 2020 giảm do đại dịch. Nhưng chỉ 9,4% cho rằng sự suy giảm này là do thiếu các biện pháp giữ an toàn cho nhân viên trong COVID.

Phong trào bền vững có xu hướng biến động. Hơn một phần tư (26,9%) giám đốc điều hành được khảo sát cho biết các công ty của họ đang đẩy mạnh thực hiện các thực hành bền vững với môi trường trước sự bùng nổ của đại dịch. 45,2% nói rằng kế hoạch của họ không thay đổi, cho thấy họ không có ý định rút lui khỏi các cam kết bền vững.

Các thị trường mới nổi có tính cạnh tranh nhất là các cường quốc sản xuất ở châu Á và các nền kinh tế thân thiện với doanh nghiệp ở vùng Vịnh. Từ châu Á, Trung Quốc (1), Ấn Độ (2), Indonesia (3), Malaysia (5) và Việt Nam (8) lọt vào top 10. Các quốc gia vùng Vịnh Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (4), Ả Rập Xê-út (6), Qatar (9) cũng được xếp hạng trong top 10. Mexico đứng ở vị trí thứ 7; Thổ Nhĩ Kỳ đứng thứ 10.

Ở châu Mỹ Latinh, Mexico là thị trường mạnh nhất đang nổi lên, đứng thứ 7. Argentina (36) và Venezuela (50) tiếp tục bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng. Tuy nhiên, đáng chú ý là tám quốc gia ở Mỹ Latinh gồm Uruguay, Mexico, Peru, Colombia, Ecuador, Brasil, Paraguay và Bolivia đã cải thiện các nguyên tắc kinh doanh cơ bản. Môi trường kinh doanh tốt nhất của khu vực là ở Chile, đứng thứ 5 thứ trong số 50 nước trong bảng xếp hạng.

Nigeria đã cải thiện khả năng cạnh tranh hơn bất kỳ quốc gia nào trong Chỉ số năm 2021, tăng 5 bậc lên vị trí thứ 30, mức tăng cao nhất đối với bất kỳ thị trường nào ở Châu Phi cận Sahara trong suốt 12 năm qua. Nigeria đã cải thiện vị trí tương đối của mình trong cả ba lĩnh vực môi trường kinh doanh, hậu cần quốc tế và hậu cần nội địa.

Các quốc gia cải thiện thế mạnh logistics nội địa nhiều nhất là Malaysia, Nigeria, Việt Nam, Iran, Uruguay, Myanmar và Campuchia. Những bước tiến lớn nhất trong lĩnh vực hậu cần quốc tế đến từ Maroc, Ukraine, Kenya, Myanmar và Paraguay.

THAM KHẢO

Agility Emerging Markets Logistics Index 2021