Trong ngành công nghiệp sản xuất, không chỉ sở hữu các trang thiết bị máy móc tốt là sẽ giúp doanh nghiệp chế tạo ra các sản phẩm chất lượng và tăng doanh thu. Việc bảo trì bảo dưỡng máy móc đóng một vai trò không nhỏ trong việc tiết kiệm chi phí, giúp việc sản xuất hoạt động trôi chảy mà còn tăng hiệu suất làm việc. Nói về bảo trì bảo dưỡng, nhiều thợ lành nghề thậm chí chỉ biết đến một vài phương pháp như bảo trì theo kế hoạch hoặc bảo dưỡng khi thiết bị bị hỏng hóc. Vậy còn những phương pháp bảo trì công nghiệp hiệu quả nào mà bạn chưa từng nghe tới? Hãy cùng EI Industry tìm hiểu trong bài viết sau nhé.

Bảo trì là công việc có vai trò quan trọng trong công cuộc sản xuất toàn cầu. (Nguồn: Speedmaint)

Bảo trì phục hồi 

Cái tên đã nói lên tất cả, bảo trì phục hồi là loại bảo trì được thực hiện khi thiết bị máy móc đã bị hư hỏng và cần phục hồi để có thể tiếp tục hoạt động. Đây là loại bảo trì không được báo trước, không có kế hoạch và chỉ được sửa chữa khi sự cố bất ngờ xảy ra. 

Có lẽ bạn đang thắc mắc tại sao các loại máy móc này không được theo dõi và kiểm tra định kỳ, nhỡ rằng đang có đơn hàng lớn mà thiết bị dừng hoạt động trong thời gian dài thì làm thế nào? Vâng, cách bảo trì này sẽ tùy thuộc vào loại sản phẩm sản xuất và áp dụng đối với máy móc hoạt động không có tính dây chuyền. Ngoài ra, các nhà máy sản xuất sắt thép và inox thường ứng dụng cách bảo trì này trong hoạt động của nhà máy. 

  • Nhược điểm

Tuy nhiên, vì phương pháp bảo trì này chỉ được áp dụng khi có sự cố hỏng hóc xảy ra, điều này sẽ gây ra một vài nhược điểm trong hoạt động sản xuất. Vì máy móc và trang thiết bị chỉ được bảo trì khi có sự cố đột ngột xảy ra. Sự cố nhẹ thì chỉ cần dừng lại và phục hồi. Sự cố nặng có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng đối với người làm việc xung quanh, thiết bị và môi trường làm việc. Chi phí để khôi phục tất cả những điểm ảnh hưởng có khi còn cao hơn lợi nhuận thu được. Do đó, cùng với thị trường cạnh tranh gay gắt như ngày nay, bảo trì phục hồi chỉ được ứng dụng với một vài ngành đặc thù mà không phổ biến rộng rãi toàn ngành. 

Bảo trì phòng ngừa

Để có thể hạn chế được nhược điểm của bảo trì phục hồi, bảo trì phòng ngừa ra đời với tất cả những hoạt động được thực hiện nhằm ngăn ngừa sự cố xảy ra và rủi ro có thể đoán trước. Sự cố hạn chế xảy ra sẽ phần nào làm tăng tuổi thọ của thiết bị, giảm chi phí cho các tài sản cố định và tăng doanh thu công ty. 

Bảo trì dự phòng (Preventive maintenance) là gì? Mục đích

Bảo trì phòng ngừa giúp ngăn chặn trước khi sự cố xảy ra. (Nguồn: VietnamBiz)

  • Ưu điểm

Để có thể lên được chương trình và cách thức bảo trì, các nhóm kỹ sư sẽ thống kê dữ liệu về tần suất khi máy bị hư, hư lỗi gì, thành phần nào cần bảo trì. Công việc bảo trì sẽ bao gồm việc kiểm tra, thay thế các linh kiện, thiết bị hay sửa chữa kịp thời những phần có nguy cơ sắp hư hỏng. Do đó, ưu điểm của phương pháp bảo trì này là phòng ngừa, giảm thiểu sự mài mòn của máy móc thiết bị. Duy trì hiệu quả quy trình sản xuất nhằm tối ưu hóa năng suất và số lượng thành phẩm chất lượng cao. 

Ngoài ra, bảo trì phòng ngừa tiết kiệm được chi phí nhiều hơn so với bảo trì phục hồi. Chi phí bảo trì đột xuất khi máy móc hư hỏng bao gồm chi phí mua linh kiện, vật tư đột xuất sẽ khá cao và chi phí mất mát trong sản xuất. Do đó, tổng chi phí sẽ tăng cao và vì thế bảo trì phòng ngừa sẽ phát huy ưu thế tối ưu hóa chi phí sản xuất. 

  • Nhược điểm

Các kỹ sư hay kỹ thuật viên không nên đăm đăm thay thế và sửa chữa theo lịch trình nếu như máy móc vẫn chạy ổn và chưa cần phải thay thế. Nếu là nhân viên không có nhiều kinh nghiệm, việc thay đổi này còn dẫn đến những sự cố không ngờ, bảo trì không đúng còn đâm ra hư hại nặng hơn. Do đó, làm theo lý thuyết thì tốt nhưng cần linh hoạt thay đổi dựa vào tình hình thực tế tại nhà máy. 

Top Jobs for Maintenance Engineers | GET | Gloucestershire

Việc bảo trì không nên làm theo lý thuyết 100%, mà phải linh hoạt dựa vào tình hình thiết bị thực tế. (Nguồn: Gloucestershire Engineeing Training)

Bảo trì phòng ngừa sẽ xảy ra với tần suất thường xuyên đòi hỏi sự đầu tư về nhân lực và thời gian. Nếu trang thiết bị máy móc nào cần được bảo trì với tần suất dày đặc, đội ngũ nhân công cần tìm ra phương án để tối ưu hóa tần suất bảo dưỡng để tiết kiệm nguồn lực và có thể tập trung vào những phần khác của công việc. 

  • Ứng dụng

Bảo trì phòng ngừa đương nhiên sẽ được thực hiện ở các loại máy móc sản xuất các loại thành phẩm quan trọng. Máy móc cần phải hoạt động liên tục, không được ngắt quãng sẽ ảnh hưởng đến năng suất sản xuất. Ngoài ra, phương pháp bảo dưỡng này cần được áp dụng đối với trang thiết bị cần tần suất bảo trì liên tục và thường xuyên, các loại hỏng hóc tăng dần theo thời gian.

Ngược lại, bảo trì phòng ngừa không nên ứng dụng đối với loại trang thiết bị nào? Những loại máy móc không có chức năng quan trọng, không đóng góp nhiều giá trị vào quy trình sản xuất của doanh nghiệp. Thêm vào đó, những loại thiết bị có nguy cơ bị hỏng hóc cao nhưng không do nguyên nhân bảo trì. Nếu không hiểu đúng nguyên nhân mà ứng dụng các loại phương pháp sai lệch sẽ vừa tốn chi phí, vừa không sửa được máy móc. 

Bảo dưỡng cơ hội

Loại bảo dưỡng thường được nhà máy tận dụng cơ hội để thực hiện công việc bảo trì, kiểm tra, sửa chữa máy móc khi nhà máy tạm dừng hoặc đang không có hoạt động sản xuất. 

  • Ưu điểm

Bảo dưỡng cơ hội giúp tiết kiệm nguồn lực nhân công, thời gian và năng lượng (điện, nước,…) khi nhà máy không sản xuất hoặc không có đơn hàng. Điều này có ý nghĩa rất lớn trong việc tiết kiệm chi phí sản xuất chung và chi phí cho lần bảo trì tiếp theo. 

Bảo dưỡng cơ hội (Opportunistic maintenance) là gì?

Bảo dưỡng cơ hội có ý nghĩa lớn trong việc tối ưu hóa chi phí. (Nguồn: VietnamBiz)

  • Ứng dụng

Vì tính chất làm việc không liên tục, hay ngắt quãng hoặc làm việc theo thời vụ, bảo trì cơ hội thường được áp dụng tại những nhà máy không làm hết toàn bộ thời gian. Do đó, các doanh nghiệp nên dự trù thời gian sản xuất, lên kế hoạch làm việc với khách hàng cũng như có hệ thống kiểm tra máy móc thường xuyên để tận dụng thời gian cho bảo trì cơ hội. 

Bảo trì dựa trên tình trạng

Đây là loại bảo trì mà các kỹ thuật viên sẽ quan sát và kiểm tra tình trạng hiện tại của máy móc, thiết bị để từ đó có phương án bảo trì phù hợp dựa trên tình trạng tức thời. Hệ thống giám sát để ra quyết định bảo trì có thể kể đến bao gồm:

  • Phân tích và chẩn đoán độ rung động
  • Đo nhiệt: đây là phương pháp góp phần bổ trợ để chẩn đoán độ rung. 
  • Phân tích bôi trơn
  • Cài đặt hệ thống giám sát tình trạng máy móc 
Phân Tích Rung (Vib_Ana) - TIÊN PHONG VỀ BẢO TRÌ CHẨN ĐOÁN

Phân tích rung là một trong những phương pháp giúp ra quyết định cho bảo trì dựa vào tình trạng. (Nguồn: Tiên Phong Về Bảo Trì Chẩn Đoán)

  • Ưu điểm 

Với ưu điểm có thể theo dõi, kiểm tra và phát hiện những sự cố trước khi xảy ra, điều này giúp doanh nghiệp sử dụng tối ưu và gia tăng tuổi thọ của máy móc. Thứ hai, môi trường làm việc được đảm bảo luôn an toàn, không xảy ra tai nạn không mong muốn cho người và của. Bên cạnh đó, kỹ thuật viên sẽ hiểu được khả năng tới hạn về mài mòn của thiết bị máy móc để từ đó có lịch bảo trì phù hợp. Cuối cùng, máy móc bền lâu được bảo trì kịp thời sẽ được sử dụng như vật khảo sát và thí nghiệm lâu dài hơn. 

  • Nhược điểm 

Một điều có thể dễ dàng nhận ra đối với bảo trì theo tình trạng đó là chi phí khá tốn kém cho hệ thống giám sát và các kỹ thuật theo dõi đo đạc. Đó là các trang thiết bị gắn thêm vào máy móc để kiểm tra và đo lường hệ số. Ngoài ra, cần gia tăng nhân sự để thực hiện công việc và lập kế hoạch bảo trì. Nhìn chung, doanh nghiệp phải lên kế hoạch tổng thể dựa vào ngành nghề sản xuất và quyết định phương thức bảo trì cho phù hợp để sử dụng hiệu quả chi phí công ty. 

  • Ứng dụng

Phương pháp này thường được ứng dụng đối với các loại máy móc đóng vai trò quan trọng trong sản xuất cần được bảo trì kịp thời trước khi xảy ra sự cố. Đó là các loại máy tịnh tiến, máy quay như tuabin, máy nén hay máy bơm ly tâm. Công tác kiểm tra cần được kỹ thuật viên theo dõi sát sao và đặt lên hàng đầu.

máy bơm ly tâm trục ngang TECO chính hãng | by Máy Bơm Nước Công Nghiệp |  Medium

Máy bơm ly tâm là một trong những loại máy cần được ưu tiên hàng đầu khi tần suất sử dụng chiếm nhiều thời gian. (Nguồn: Medium)

Bảo trì dự đoán 

Phương pháp này có thể xem không chỉ là việc bảo trì khi thiết bị máy móc bị hư hỏng, đây là một bước tiến trong việc nâng cao lĩnh vực bảo trì trong doanh nghiệp khi tìm ra một khuynh hướng thay đổi nếu có. Kỹ thuật viên sẽ theo dõi sát sao và kiểm soát thiết bị nhằm tìm ra một khuynh hướng cải thiện trang thiết bị trong tương lai.

Ngoài ra, công nghệ hiện đại đã ứng dụng Internet of Things (IoT) – cảm biến không dây để thu thập, phân tích và dự đoán thời điểm máy móc có khả năng hư hỏng. Các tiêu chí được phân tích cho bảo trì dự đoán bao gồm phân tích độ rung, phân tích sóng âm – siêu âm, phân tích dầu hay kỹ thuật hồng ngoại. 

Visual Factories Predictive Maintenance: Anticipate Problems and Launch  Solutions - Visual Factories

Bảo trì dự đoán được thực hiện tại các nhà máy có sự đầu tư chuyên nghiệp để đảm bảo quy trình hoạt động liên tục. (Nguồn:Visual Factories)

  • Ưu điểm

Không cần phải bàn cãi nhiều, bảo trì dự đoán là phương pháp bảo trì tiên tiến nhất khi dự trù được sự cố xảy ra, sửa chữa kịp thời để quy trình sản xuất được hoạt động liên tục. 

  • Nhược điểm

Đây là phương pháp bảo trì chuyên sâu đòi hỏi kỹ thuật viên có khả năng phân tích tốt, kinh nghiệm và chuyên môn cao để hiểu đúng các chỉ tiêu giám sát. Không chỉ có khả năng về kỹ thuật máy móc, nhân sự cũng cần có kiến thức vững chắc về công nghệ thông tin để có thể phối hợp nhịp nhàng hai mảng công việc này. Nếu không, việc bảo trì dự đoán sẽ gây ra sự cố không mong muốn. 

Bên cạnh đó, chi phí cao ban đầu cho hệ thống giám sát hiện đại đòi hỏi công ty phải đầu tư chuyên sâu. Vì thế, hãy chọn đúng phương pháp bảo trì phù hợp với chiến lược và sản phẩm doanh nghiệp mình. 

Predictive Maintenance | BIOVIA Blog

Bảo trì dự đoán là phương pháp bảo trì tối ưu nhằm ngăn ngừa sự cố xảy ra trước đó. (Nguồn: 3D Perspectives – Dassault Systemes)

  • Ứng dụng

Bảo trì dự đoán thường được ứng dụng cùng với công nghệ IoT hiện đại ngày nay. Ngoài ra, ngành thực phẩm và sản xuất đồ chơi với quy mô lớn sẽ thường ứng dụng phương pháp này để ngăn chặn tối đa các lỗi để tối ưu hóa chi phí sản xuất. Tùy theo mức độ ưu tiên của công ty, ban giám đốc sẽ linh hoạt lựa chọn bảo trì phòng ngừa hay dự đoán. Nếu doanh nghiệp ưu tiên về chi phí, bảo trì phòng ngừa nên được lựa chọn để cho kết quả chính xác và mang lại lợi ích lâu dài cho toàn bộ công ty. 

Tag: Bảo trì 

Nguồn tư liệu:

http://www.mtc.edu.vn/chi-tiet-tin/Bao-tri-cong-nghiep-5-phuong-phap-bao-tri-thong-dung-nhat-20356.html