Sản xuất tinh gọn (Lean manufacturing) là một trong những phương pháp quản trị hiện đại nhằm tinh gọn hóa sản xuất, giảm thiểu lãng phí trong doanh nghiệp, gia tăng hiệu quả kinh doanh. Sản xuất tinh gọn dựa trên một số nguyên tắc cụ thể, chẳng hạn như  Kaizen, hoặc cải tiến liên tục, được nhiều công ty nổi tiếng như Toyota, Intel, John Deere và Nike áp dụng.

Sản xuất tinh gọn là gì? 

Sản xuất tinh gọn (Lean manufacturing hay còn được gọi tắt là Lean) là một phương pháp tập trung vào việc giảm thiểu lãng phí trong hệ thống sản xuất đồng thời tối đa hóa năng suất. Sản xuất tinh gọn loại bỏ bất cứ thứ gì khách hàng không tin rằng sẽ làm tăng giá trị và không sẵn sàng trả tiền.

Khái niệm này xuất hiện lần đầu trong cuốn “The Machine that Changed the World” xuất bản năm 1990 bởi các tác giả James P. Womack, Daniel T. Jones & Daniel Roos. Trong đó tiết lộ hệ thống hệ thống sản xuất tinh gọn của Toyota, xem đó như là nền tảng cho sự thành công lâu dài của công ty này.

LEAN tập trung vào việc giảm thiểu lãng phí và tối đa năng xuất trong sản xuất

LEAN tập trung vào việc giảm thiểu lãng phí và tối đa năng xuất trong sản xuất

Các mục tiêu của sản xuất tinh gọn bao gồm:

  • Rút ngắn thời gian chu trình sản xuất / cung cấp dịch vụ
  • Giảm chi phí vận hành và cải thiện chất lượng sản phẩm
  • Nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị mặt bằng
  • Giảm thiểu lãng phí hữu hình và vô hình
  • Tăng khả năng đối phó với thay đổi…

Kể từ khi thuật ngữ sản xuất tinh gọn xuất hiện, các nguyên tắc của mô hình này đã ảnh hưởng sâu sắc đến các khái niệm sản xuất trên toàn thế giới, cũng như các ngành bên ngoài lĩnh vực sản xuất, bao gồm chăm sóc sức khỏe, phát triển phần mềm và các ngành dịch vụ.

5 nguyên tắc của sản xuất tinh gọn

Dưới đây là 5 nguyên tắc của sản xuất tinh gọn, được sử dụng làm cơ sở để thực hiện Lean. Các nguyên tắc này được đề cập lần đầu trong cuốn sách Lean Thinking: Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation (Daniel T. Jones và James P. Womack – 1996) được nhiều người trong lĩnh vực này coi là những nguyên tắc cốt lõi. 

Sản xuất tinh gọn giúp loại bỏ các yếu tố lãng phí có trong các quy trình sản xuất, cung cấp sản phẩm, dịch vụ phù hợp với giá trị khách hàng mong đợi

Sản xuất tinh gọn giúp loại bỏ các yếu tố lãng phí có trong các quy trình sản xuất, cung cấp sản phẩm, dịch vụ phù hợp với giá trị khách hàng mong đợi

Xác định giá trị từ quan điểm của khách hàng

Giá trị được tạo ra bởi người sản xuất, nhưng nó được xác định bởi khách hàng. Các công ty phải hiểu được giá trị mà khách hàng kỳ vọng trên các sản phẩm và dịch vụ của họ, từ đó xác định số tiền mà khách hàng sẵn sàng trả.

Công ty phải cố gắng loại bỏ lãng phí và chi phí khỏi quá trình kinh doanh của mình để có thể đạt được mức giá tối ưu – mang lại lợi nhuận cao nhất cho công ty.

Lập bản đồ dòng giá trị

Nguyên tắc này liên quan đến việc ghi lại và phân tích luồng thông tin hoặc vật liệu cần thiết để sản xuất một sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể với mục đích xác định sự lãng phí và các phương pháp cải tiến. Lập bản đồ dòng giá trị bao gồm toàn bộ vòng đời của sản phẩm, từ nguyên liệu thô cho đến thải bỏ.

Các công ty phải kiểm tra từng giai đoạn của chu trình để tìm những thứ cần cắt giảm. Bất cứ điều gì không tăng thêm giá trị phải được loại bỏ. Tư duy tinh gọn khuyến nghị liên kết chuỗi cung ứng như một phần của nỗ lực này.

Tạo dòng chảy

Các tổ chức phải loại bỏ hoàn toàn các rào cản và xác định cách thức cải thiện thời gian thực hiện. Đảm bảo các quy trình diễn ra suôn sẻ từ khi nhận được đơn đặt hàng đến khi giao hàng.

Một dòng chảy xuyên suốt rất quan trọng đối với việc loại bỏ những thứ dư thừa. Sản xuất tinh gọn dựa vào việc ngăn chặn sự gián đoạn trong quá trình sản xuất và tạo điều kiện cho một bộ quy trình hài hòa và tích hợp trong đó các hoạt động được chuyển giao liên tục.

Thiết lập hệ thống sản xuất theo nhu cầu

Sản xuất tinh gọn sử dụng hệ thống kéo thay vì hệ thống đẩy, nghĩa là bạn chỉ bắt đầu công việc mới khi có nhu cầu. 

Hệ thống đẩy hoạt động dựa trên các kế hoạch sản xuất. Trong đó, nhu cầu hàng tồn kho được xác định trước và sản phẩm được sản xuất để đáp ứng dự báo này. Tuy nhiên, các dự báo thường không chính xác, có thể dẫn đến tình trạng dư thừa hoặc thiếu hụt hàng tồn kho…

Ngược lại, sản xuất tinh gọn dựa trên một hệ thống kéo, không có gì được mua hoặc sản xuất cho đến khi có nhu cầu. Để hệ thống này có thể hoạt động, doanh nghiệp phải có sự linh hoạt và kết nối tốt.

Theo đuổi sự hoàn hảo, không ngừng cải tiến quy trình (Kaizen)

Sản xuất tinh gọn dựa trên khái niệm liên tục phấn đấu cho sự hoàn hảo. Nghĩa là phải tìm ra nguyên nhân gốc rễ của vấn đề, từ đó khắc phục. Hoạt động này phải diễn ra xuyên suốt,  lập đi, lập lại không bị gián đoạn.

Với sản xuất tinh gọn, bạn có thể loại bỏ các yếu tố lãng phí có trong các quy trình vận chuyển, quản lý hàng tồn kho, sản xuất dư thừa, sản phẩm lỗi và sửa chữa sản phẩm lỗi,…

Bất kể ngành của bạn là gì, luôn có cách triển khai sản xuất tinh gọn dành cho bạn. Lean đã phát triển để hầu như bất kỳ công ty nào muốn nổi bật so với các đối thủ cạnh tranh đều có thể làm được điều đó bằng cách sử dụng các nguyên tắc và quy trình Lean để đáp ứng “lực kéo” của khách hàng với các phản hồi phù hợp hoặc bằng cách tăng khả năng cạnh tranh với giá thấp hơn – để phát triển và cung cấp những sản phẩm và dịch vụ phù hợp với giá trị mà khách hàng chờ đợi.