Có thể bạn chưa biết: 4 sự thật về ngành sản xuất bông

Eiindustrial We
Có thể bạn chưa biết: 4 sự thật về ngành sản xuất bôngCon người đã biết trồng bông lấy sợi từ hàng ngàn năm trước, và sản xuất bông hiện nay được xem là “xương sống" của ngành công nghiệp dệt may Quen thuộc là thế, nhưng vẫn còn nhiều điều thú vị xung quanh cây bông vải mà có thể bạn chưa tường tận. 

Nguồn gốc của cotton

Từ xa xưa, con người đã biết trồng bông vải để lấy quả dệt sợi. Khi chín, quả bông sẽ tự bung ra, con người thu hoạch bông để kéo sợi, dệt vải may quần áo. Vải bông, hay còn gọi là vải cotton, có khả năng thấm hút nước cực tốt, không gây kích ứng da, an toàn và êm dịu với trẻ em.  Mỗi năm, thế giới sản xuất hàng chục triệu tấn bông, thu về lợi nhuận khoảng 50 tỷ USD. Bông vải là nguyên liệu chính của công nghiệp dệt may, đóng vai trò quan trọng trong kinh tế - thương mại của nhiều quốc gia trên thế giới.  Hiện nay, bông được trồng ở hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ. Là loại cây ưa nóng và ánh sáng, bông thường được trồng ở các nước nhiệt đới và cận nhiệt đới gió mùa. Những “cường quốc trồng bông” trên thế giới là Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Uzbekistan, Pakistan… Tại Việt Nam, bông được trồng chủ yếu ở vùng Tây Bắc, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Thông thường, bông được gieo trồng vào mùa đông. Sang đến mùa xuân, nắng ấm, bông chín, sợi bắt đầu nở ra. Cuối cùng, chúng tách quả nang, bông vỡ ra và có thể bắt đầu thu hoạch. Trước đây, bông thường được hái bằng tay; tuy nhiên, hiện nay, ở một số quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, người ta chủ yếu sử dụng máy thu hoạch bông.

Quy trình xử lý bông  

Tinh chế xơ bông 

Bông sau khi thu hoạch sẽ được làm sạch và đánh lông tơ để loại bỏ bụi bẩn. Sau đó, người ta tách hạt và xơ bông, đóng thành kiện để chuyển đến các nhà máy dệt. 

Kéo sợi

Xơ bông sau khi tinh chế sẽ biến thành dạng lỏng, hoà tan với dung dịch tạo thành hỗn hợp. Hỗn hợp này được đưa vào máy chải thô, ép qua những lỗ nhỏ để kéo dãn thành sợi cotton có kết cấu mềm mại. 
bông, máy dệt
Bông đã được kéo thành sợi cotton.

Dệt vải 

Sợi ngang và sợi dọc sẽ được đưa vào máy dệt để tạo thành tấm vải. Hiện nay, một số loại máy dệt có công suất lớn cho phép tạo ra nhiều loại vải khác nhau và nâng cao chất lượng dệt. 

Nhuộm vải 

Trước đây, người ta thường sử dụng hoá chất và thuốc nhuộm tổng hợp để nhuộm vải. Tuy nhiên, cách làm này không chỉ tác động xấu đến môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khoẻ con người. Hiện nay, nhiều nhà máy đã thay bằng thuốc nhuộm tự nhiên, vừa thân thiện với môi trường, vừa đảm bảo sức khoẻ người lao động. 

Cắt vải 

Sau khi nhuộm, vải được cắt thành nhiều kiểu dáng và kích thước khác nhau. Kế tiếp, chúng được đưa vào máy may công nghiệp để ghép thành sản phẩm hoàn chỉnh. Sản phẩm sau khi hoàn thành sẽ được làm sạch và ép, sẵn sàng phân phối đến các cửa hàng, phục vụ nhu cầu người tiêu dùng. 

Một số sản phẩm làm từ bông 

Với tính đa dụng, bông là nguyên liệu sản xuất ra nhiều mặt hàng phổ biến, được người tiêu dùng yêu thích trên thị trường. 
  • Vải: Bông là nguyên liệu chính để dệt vải may quần áo và các sản phẩm khác như vỏ chăn, drap trải giường, khăn mặt... Các loại vải như nhung, vải denim, nhung sợi, vải dệt kim... cũng được làm từ bông. 
    bông, sản phẩm
    Các sản phẩm từ sợi cotton rất được ưa chuộng.
  • Sản phẩm chăm sóc phụ nữ và trẻ em: Thời xưa, sản phẩm làm từ sợi nhân tạo (còn gọi là vải không dệt) rất hiếm. Ngày nay, bông được dùng để sản xuất các mặt hàng chăm sóc phụ nữ và trẻ em như băng vệ sinh, tã, quần áo lót, kem dưỡng da, dầu gội, sữa tắm... Ưu điểm của sản phẩm làm từ sợi bông là thấm hút nước tốt, chất vải mềm mại và không gây dị ứng da. 
  • Ứng dụng công nghiệp: Sợi bông cũng là nguyên liệu chính của một số sản phẩm công nghiệp như gạc, bông ngoáy tai, đồ nội thất, nệm ô tô, và thậm chí cả TV…
  • Sản phẩm tiêu dùng hàng ngày: Bông cũng có mặt trong các sản phẩm tiêu dùng hằng ngày như băng cứu thương, dây thừng, lưới đánh cá, máy đóng sách,... Ngoài ra, dầu từ hạt bông còn được dùng làm xà bông, mỹ phẩm và bơ thực vật. 

Mặt trái của ngành sản xuất bông

Tương tự như các ngành công nghiệp khác, ngành sản xuất bông cũng tác động không nhỏ tới môi trường. Ước tính, cứ 0,5 kg bông đã qua xử lý cần 150g phân bón và thuốc trừ sâu. Nhiều người lo ngại những hoá chất này dễ sót lại và ngấm vào đất, làm ô nhiễm nguồn nước, đầu độc động vật hoang dã và gây ra hiện tượng phú dưỡng - phản ứng của hệ sinh thái khi có quá nhiều chất dinh dưỡng như nitrat và phốt phát thải vào môi trường nước.  Ngoài ra, quá trình nhuộm cũng sử dụng nhiều hoá chất tổng hợp không phân huỷ được. Chúng chính là nguyên nhân gây ô nhiễm đất và nước; và là thủ phạm gây ra nhiều căn bệnh như ngộ độc hoá chất, rối loạn hô hấp,...  Sản xuất bông là ngành công nghiệp trọng điểm, đem lại lợi nhuận “khủng" cho nhiều quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, chúng cũng có tác động không nhỏ đến môi trường và sức khoẻ con người. Hiện nay, các nhà khoa học đang nghiên cứu phát triển quy trình sản xuất bông hữu cơ toàn diện, nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khoẻ công nhân cũng như người tiêu dùng. 

Ngọc Anh

Theo Industry Today

  Có thể bạn quan tâm:

Thời trang nhanh vs. thời trang xanh: lựa chọn nào cho chất lượng sống?

May mặc – ngành công nghiệp của sự chi tiết

Nội dung khác

Nhà máy mới của Advance Denim tại Nha Trang cam kết sản xuất bền vững

Advance Sico Textile đã cam kết rằng đến năm 2023, hơn 90% tất cả các loại sợi được sử dụng sẽ bền vững. Ngoài ra, 100% bột chàm được sử dụng tại Advance Sico sẽ là bột chàm lỏng không chứa Archroma anilin

Công nghệ thay đổi thời trang theo hướng nào? - Phần 1

Bạn đang sải bước trên đường trong bộ cánh rất thời trang. Chợt tay áo đổi màu xanh lá, bạn biết...