CƠ BẢN VỀ BẢO TRÌ XE MÁY

Không ai sinh ra đã có ngay một ngân hàng kiến thức cơ khí xe máy. Để thợ máy làm mọi thứ giúp bạn sẽ giữ cho chiếc xe của bạn an toàn và được bảo dưỡng tốt, nhưng điều đó lại tốn kém và bạn sẽ học được rất ít kinh nghiệm bảo dưỡng.

Những người đi xe máy sớm hay muộn sẽ đánh giá cao rằng sự hiểu biết tốt về các bộ phận của xe và cách chúng vận hành sẽ giúp họ an toàn, giảm chi phí và tận hưởng được cảm giác lái trong các chuyến đi của họ.

VIỆC ĐẦU TIÊN ĐƠN GIẢN NHẤT: ĐỌC HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG

Gần như không ai trong chúng ta chịu bỏ thời gian để nhìn sơ qua cuốn sổ tay hướng dẫn sử dụng khi mua một chiếc xe máy mới vì ai cũng cho rằng mình đã quá rõ cách đi xe nên không cần cuốn sổ đó. Đó là một sai lầm!

Nên nhớ sách hướng dẫn xử dụng được sản xuất cho chủ sở hữu chứ không phải cho thợ máy kỳ cựu. Đương nhiên cũng có những cuốn sách thuần kỹ thuật chỉ dành riêng cho thợ, nhưng thường các bản sách đó sẽ được mua riêng hoặc tải riêng trên mang khi có nhu cầu.

Sách hướng dẫn kèm theo xe dễ đọc hơn nhiều, giống như một cuốn truyện bắt đầu bằng việc chúc mừng bạn đã mua hàng, sau đó là một số mẹo lái xe dễ thực hiện. Bí quyết ở đây là kiêng nhẫn với nó và đọc hết nó, thỉnh thoảng kiểm tra hình ảnh và sơ đồ so với thực tế.

Đừng lo lắng nếu ban đầu bạn không hiểu rõ mọi thứ, dần dần mọi thứ sẽ trở nên dễ hiểu hơn.

BẢO TRÌ BẰNG CÁCH QUAN SÁT VÀ LẮNG NGHE CHIẾC XE CỦA BẠN

Có lẽ từ “bảo trì” đang được hiểu theo nghĩa hơi phức tạp. Nói chung, khi nghe đến từ này thì nó ngụ ý rằng đó là hành động có liên quan đến việc tháo lắp các chi tiết cơ khí bằng những công cụ chuyên dùng cho sửa chữa, nhưng đôi khi nó đơn giản chỉ là việc kiểm tra trực quan và kiểm tra sơ bộ các hệ thống điều khiển của xe.

Quan sát và lắng nghe chiếc xe của bạn

Bảo trì phòng ngừa là điển hình của việc mô tả hành động bảo trì này, nhưng chính xác thì chúng ta phải làm những gì trong bước bảo trì nghe nhìn? Hãy nhớ, đừng đợi sự cố xảy ra rồi mới hành động.

Xe máy của bạn sẽ “nói chuyện” với bạn về các vấn đề của nó nhưng trước tiên bạn phải biết lắng nghe nó: Tiếng ồn, rung, nghiến, lạch cạch, cọ xát, lục đục, rít, văng, lách cách và cảm giác phản kháng ngoài ý muốn là ngôn ngữ của xe máy nói với chủ xe nên tấp vào lề, xuống xe và kiểm tra chúng.

Bảo dưỡng phòng ngừa là nghệ thuật tìm kiếm các vấn đề tiềm ẩn trước khi xe lên tiếng. Dưới đây là danh sách 10 bước kiểm tra và thanh tra trước khi lên xe và chạy:

# 1 Khởi động và làm nóng động cơ (Warming up)

Sau một đêm không sử dụng, thông qua định luật trong lực, dầu bôi trơn của động cơ sẽ lắng đọng dưới đáy của bể chứa trong động cơ. Việc khởi động xe nhanh chóng và văn ga chạy trước khi dầu có cơ hội lưu thông và bôi trơn các bộ phận chuyển động là hành động không tốt cho xe.

Khởi động và để ít nhất 30 giây, tốt nhất là lâu hơn để dầu bắt đầu lưu thông. Với những dòng xe phân khối lớn có trang bị đồng hồ cảnh báo nhiệt dầu bôi trơn thì tốt nhất là để chỉ báo nhiệt độ tăng lên mức hoạt động bình thường rồi mới chạy.

# 2 Kiểm tra lốp

Với khối lượng khoảng 250kg của xe và người lái kết hợp với nhau thông qua một vài mm cao su ngăn cách trọng lượng với mặt đường thì độ căng của lốp là thực sự quan trọng.

Sách hướng dẫn sẽ cho bạn biết áp suất chính xác của lốp trước và sau. Kiểm tra mặt lốp và tình trạng chung để đảm bảo không có hư hỏng nào đối với thành lốp, bất kỳ vật thể nhô ra nào hoặc các vết rách trên thân lốp. Luật của Vương quốc Anh hiện tại quy định khoảng gai tối thiểu là 1mm trên 75% diện tích mặt đường và khoảng cách trên 25% còn lại.

# 3 Nhông xích

Khi xích lỏng xích có thể trượt khỏi đĩa xích, bị rối và khóa bánh sau lúc đang chạy. Khi xích căng cứng ít nguy hiểm trực tiếp hơn nhưng với việc căng cứng kéo dài, nó có thể làm mòn và hư hỏng các bộ phận.

Đặt hai ngón tay dưới phần thấp nhất của xích và cố gắng nâng nó lên. Thông thường khoảng cách lúc xích để tự nhiên so với lúc không nâng lên được nữa  1,5 inch (3.81cm) là phù hợp nhưng hãy kiểm tra hướng dẫn sử dụng hoặc thường ngay bên trên của phần gắp sau có dán sẵn bảng thông số chi tiết để chúng ta tiện kiểm tra so sánh.

Kiểm tra nhông xích

Tiếp theo là bôi một lớp dầu bôi trơn xích tốt phù hợp với xe của bạn. Thời điểm tốt để làm điều này là sau khi bạn đi xe hoặc vào buổi tối để dầu ngấm vào xích qua đêm.

# 4 Dầu bôi trơn (nhớt), nước làm mát, dầu thuỷ lực…

Động cơ, ly hợp, phanh, hệ thống làm mát và hệ thống lái đều cần chất lỏng để bôi trơn hoặc cung cấp áp suất. Mỗi chi tiết như vậy đều có một bình chứa hoặc khu vực lưu trữ nơi bạn có thể kiểm tra mức còn lại của dung dịch đó.

Sổ tay hướng dẫn của bạn sẽ chỉ cho bạn vị trí của những khu vực này, loại chất lỏng hoặc dầu chính xác để sử dụng và cách kiểm tra và nạp đầy chúng một cách an toàn. Dầu trợ lực lái hoặc dầu phuộc tốt nhất nên để cho các thợ sửa chữa xử lý vì nó liên quan đến việc tháo và thay thế một số vòng cao su và bộ phận liên quan.

Luôn đảm bảo xe của bạn được dựng bằng chân chống đứng và cân bằng khi kiểm tra chất lỏng và dầu.

# 5 Dây cáp & Đèn chiếu sáng

Cáp và dây dẫn có rất nhiều trên mỗi chiếc xe, nó được ví như mạch máu giúp chiếc xe có thể phối hợp các chi tiết với nhau đồng bộ lúc hoạt động. Kiểm tổng thể bằng mắt sẽ phát hiện ra bất kỳ dây cáp nào bị lỏng hoặc bị hỏng. Chúng phải được bọc kỹ bằng vỏ  và sắp xếp hợp lý để không bị tách rời hoặc bay ra nơi khi hoạt động, điều này rất dễ gây đứt dây điện và làm gián đoạn sự hoạt động của xe.

Dây cáp nên được thay thế ngay lập tức khi phát hiện sự đứt gãy hoặc có nguy cơ. Đối với hệ thống đèn kiểm tra bằng cách khởi động động cơ và lần lượt bật các công tắc của từng đèn. Đèn chiếu sáng, đèn báo, đèn pha và đèn chiếu gần đều đều là những đèn riêng biệt.

Ngoài ra, hãy kiểm tra độ cao chính xác của vùng phủ sóng của đèn pha để đảm bảo bạn không làm chói mắt xe phía trước và bạn có thể nhìn đủ xa phía trước vào ban đêm. Sách hướng dẫn của bạn sẽ chỉ cho bạn nơi bạn có thể tìm thấy vít điều chỉnh trên đèn pha.

# 6 Ắc quy

Ắc quy thường được giấu trong hộp bảo vệ, che chắn khỏi mưa và bụi bẩn. Ắc quy xe máy hiện đại yêu cầu bảo dưỡng ít nhưng thông qua rung động liên tục và sử dụng, các kết nối đầu cuối có thể hoạt động lỏng lẻo hoặc tích tụ bụi bẩn, chặn dòng điện thông suốt. Các điểm kết nối đầu cuối phải sạch sẽ và vít chặt.

Pin chết có thể được sạc lại nhưng pin sạc nhiều lần và có dấu hiệu yếu đi thì có thể cần thay thế.

# 7 Phanh

Ngoài mức dầu phanh, bạn cũng nên kiểm tra độ dày của má phanh. Không cần phải nói, việc sử dụng liên tục sẽ tạo ra ma sát và cuối cùng là làm mòn đĩa phanh. Bạn có thể không thích tự mình thay thế đĩa phanh nhưng việc kiểm tra đĩa phanh nói riêng và hệ thống phanh nói chung rất dễ dàng. Các má phanh nếu đã mòn thì cần phải thay thế, tương tự đĩa phanh quá mỏng cũng không nên tiếp tục sử dụng.

# 8 Bộ lọc không khí (hay còn gọi là lọc gió)

Bộ lọc không khí giữ bụi bẩn đảm bảo luồng không khí trong sạch vào động cơ và giúp hiệu suất động cơ ở trạng thái tốt . Bộ lọc khí bẩn hoặc bị tắc làm giảm hiệu suất và phải được làm sạch hoặc thay thế.

Đây thường là một nhiệm vụ dễ dàng đối với những người mới sử dụng, chỉ cần tháo bộ lọc ra, rửa sạch bằng dầu hỏa và thay lại sau khi phủ một lớp dầu động cơ nhẹ  giúp bụi bẩn bám vào dầu thay vì đi qua bộ lọc. Điều quan trọng nữa là làm khô bộ lọc sau khi rửa bằng dầu hỏa.

# 9 Đai ốc & bu lông

Những chi tiết trên xe được kết nối bằng bu lông và đai ốc luôn tìm ẩn nguy cơ là ốc bị long dẫn đến mất sự gắn kết. Hãy dành vài phút để kiểm tra đai ốc bánh xe, ghi đông, ốp bên, giá để hành lý, gương, tấm chắn bùn và bất cứ thứ gì được liên kết bằng ốc và bi lông.

Kiểm tra và siết chặt bu lông

# 10 Phần cơ khí

Đây có lẽ là phần không dành cho việc kiểm tra và sửa chữa đối với người không có chuyên môn, nhưng tổng thể vẫn có thể dùng mắt để quan sát xem có chi tiết nào bất thường hay không? Hay có thể lắng nghe xem có tiếng kêu lạ nào phát ra trong lúc chạy hay không?

Việc kịp thời phát hiện ra sự bất thường vào báo cho thợ có chuyên môn cũng làm giảm rất nhiều thời gian “bắt bệnh” của người đó.

Phần kết luận

Việc kiểm tra và bảo dưỡng xe máy thực ra không khó như bạn nghĩ, đơn giản mỗi buổi sáng trước khi đi làm hãy dành vài phút để xem qua tất cả những hạng mục vừa được liệt kê ở trên, hay ít nhất hai hạng mục không bao giờ được quên là phanh và lốp xe.

Còn nếu bạn là người có một chút đam mê thì việc tìm hiểu thêm kiến thức về cơ khí cũng như sửa chữa xa máy sẽ đem lại nhiều lợi ích và niềm vui trong cuộc sống. Tuy nhiên khi bắt đầu hãy bắt đầu đơn giản, hãy dùng những công cụ mà ai cũng biết dùng và bắt đầu từ đó, không cần sắm quá nhiều dụng cụ và phức tạp hoá vấn đề lên.

Bảo trì xe máy sẽ giúp bạn an tâm hơn đặc biệt khi di chuyển đường dài 

Trong cuộc sống, chúng ta thường ngồi vào bàn làm việc trên máy tính. Một chút hoạt động thể chất trên xe máy của bạn sẽ khiến bạn hài lòng và vui vẻ. Bạn sẽ cảm thấy thành quả tuyệt vời sau khi cất công cụ đi, dọn dẹp và khởi hành trên chiếc máy được bảo dưỡng tốt của mình.

Nguồn bài viết: https://begin-motorcycling.co.uk, tác giả JOHN

Link bài viết: https://begin-motorcycling.co.uk/motorcycle-maintenance-beginner/